Antalya'da deniz kirliliği ve yürütülen çalışmalar:
Vali Hulusi Şahin, Kaleiçi Yat Limanı'nda düzenlenen basın toplantısında Antalya sahillerinde görülen plastik atıklar ve mikroplastik kirliliğinin kaynağını belirlemek amacıyla karada, denizde ve limanlarda kapsamlı inceleme yürütüldüğünü açıkladı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve İl Müdürlüğü ekiplerinin sahada koordineli çalıştığını belirten Şahin, denetimlerin artarak sürdüğünü ifade etti.
Deniz süpürgesiyle yürütülen temizliklerde ilk 10 günlük dönemde toplam 27 metreküp atık toplandığını vurgulayan Şahin, Sıfır Atık Mavi girişiminin başladığı 10 Haziran 2019'dan bu yana ülke sınırları içindeki denizlerden 325 bin tondan fazla deniz çöpü toplandığını hatırlattı. Çalışmaların hem kaynağında önlemeye hem de sahadaki temizliğe odaklandığı belirtildi.
Kaynağın tespiti için kara ve deniz soruşturmaları:
Antalya'nın farklı sahillerinde parçalanmış plastik atıklar bulunması üzerine il genelinde saha çalışmaları başlatıldı. Şahin, Alanya Konaklı, Kleopatra Plajı, Payallar, Avsallar, Kumluca, Kemer ve Phaselis sahillerine ilişkin şikayetler doğrultusunda plastik kırma ve geri kazanım faaliyeti yürüten işletmeler ile merdiven altı olduğu değerlendirilen tesislere gündüz ve gece habersiz baskın denetimler yapıldığını açıkladı. Belediye başkanlıklarından izinsiz faaliyet gösterdiği düşünülen işletmelerin tespit edilmesi ve gerekli işlemlerin yapılması istendi.
Muhtemel karasal kaynakların belirlenmesi amacıyla ASAT Genel Müdürlüğü'nden atık su arıtma tesislerinin giriş yapılarının kontrol edilmesi talep edildi. Plastik kırıntılarının tespit edildiği bölgelerde hat boyunca takip yapılmakta, merkezi arıtma tesislerinden numune alma işlemleri sürdürülmektedir. Denetim ekipleri sahadaki atıklardan örnek alıyor ve vatandaşlarla görüşmeler yaparak incelemeleri detaylandırıyor.
Deniz kaynakları, tekneler ve iddiaların incelenmesi:
Sahil Güvenlik Komutanlığı ile ortak yürütülen incelemelerde sahillere vuran plastik kırıntıları ile deniz açığında serbest halde bulunan atıkların benzer özellik gösterdiği tespit edildi. Vatandaşların teknelerin bölgeden uzaklaşmasının hemen ardından kirliliğin arttığı ve bazı teknelerin atıklarını öğütüp denize bıraktığı yönündeki iddiaları Sahil Güvenlik ekipleri değerlendiriyor; bu konuyla ilgili denetim ve örnekleme çalışmaları sahada sürüyor.
Vali Şahin, kirliliğin yalnızca yerel kaynaklı olmadığını belirterek bunların bir kısmının Akdeniz'in başka bölgelerinden, başka ülkelerden geldiğini; özellikle Doğu Akdeniz'den gelen Levant akıntısıyla taşınan atıkların söz konusu olduğunu söyledi. Bu nedenle Akdeniz'e kıyısı bulunan illere resmi yazılar gönderildi ve Bakanlık düzeyinde eşgüdümlü denetimler yürütülüyor.
Önleyici tedbirler ve teknik altyapı:
Deniz çöplerinin denize akarsular aracılığıyla taşınmasının önlenmesine yönelik çalışmalar da devam ediyor. Şahin, Antalya Büyükşehir Belediyesi tarafından Finike'deki Acısu ve Aksu çaylarına kurulan atık toplama bariyerlerinin aktif kullanıldığını, bu uygulamanın artırılarak 29 büyük ırmağımızda tamamlanmasının hedeflendiğini aktardı. Bariyer yeri tespit komisyonunda İl Müdürlüğü, DSİ Bölge Müdürlüğü, Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin ortak çalıştığı belirtildi.
Büyükşehirde bir adet deniz süpürgesi bulunduğu, İl Eylem Planı çerçevesinde yeni bir deniz süpürgesi temini sürecinin sürdüğü ve deniz temizliği ekipmanlarının teminine yönelik kurumlara talimat verildiği kaydedildi. Ayrıca teknelerden kaynaklı kirliliğin engellenmesi amacıyla atık alım gemisi bulundurulmasının önemine dikkat çekildi.
Ulusal ve uluslararası boyut:
Şahin, mikroplastik kirliliğinin uluslararası platformlarda gündeme taşınmasının önemine vurgu yaptı. COP31'in bu açıdan önemli bir fırsat olacağını belirten Şahin, İstanbul'da 31 Ağustos-1 Eylül tarihlerinde düzenlenecek çalıştayda ilgili bakanlıkların en üst düzeyde temsil edileceğini ve mikroplastikler konusunun daha detaylı ele alınacağını söyledi. Olası yasal düzenlemeler, uluslararası anlaşmalar ve ihracat-ithalat düzenlemelerinin de değerlendirilme potansiyeli olduğuna işaret etti.
Basın toplantısına Türkiye Çevre Ajansı Çevre Koruma Direktörü Ömer Oral, Deniz Rehabilitasyonu İş Birliği ve Atık Yönetimi AŞ Genel Müdür Yardımcısı Levent Erbuzcu, Sahil Güvenlik Komutanı Yarbay Tolga Söylemez ve Muratpaşa Kaymakamı İhsan Kara katıldı. Şahin, sahadaki çalışmaların, denetimlerin ve ulusal-uluslararası iş birliğinin Antalya kıyılarını plastik kirliliğinden koruma hedefiyle sürdürüldüğünü belirterek vatandaşların endişe etmemesini istedi.
ANTALYA VALİSİ HULUSİ ŞAHİN