Amfizemli hastalara cerrahisiz umut: coil ve valv tedavileri
Akciğerdeki hava keseciklerinin geri dönüşü olmayan hasarıyla ortaya çıkan amfizem, hastalarda şiddetli nefes darlığına ve günlük yaşamın kısıtlanmasına yol açan kronik bir solunum yolu hastalığıdır. Geleneksel cerrahi yaklaşımların yanı sıra son yıllarda geliştirilen bronkoskopik volüm düşürücü yöntemler, cerrahiye uygun olmayan veya cerrahiden kaçınan hastalar için yeni bir tedavi seçeneği sunmaktadır.
Cerrahisiz volüm düşürücü yöntemlerin işleyişi
Medicana Sağlık Grubu Göğüs Hastalıkları Bölümü uzmanı Doç. Dr. Nuran Katgı, cerrahisiz yöntemlerin hasarlı akciğer bölgelerinin solunum üzerindeki olumsuz etkisini azaltmayı hedeflediğini ve bunun sonucunda akciğerin daha verimli çalıştığını vurgulamaktadır. Katgı’ya göre bu yaklaşımlar, hava tuzaklanmasını azaltarak hastaların nefes darlığında belirgin rahatlama sağlamaktadır.
Bronkoskopik volüm düşürücü yöntemler bronkoskopi aracılığıyla kesi gerektirmeden uygulanır; bu nedenle özellikle cerrahi riskin yüksek olduğu hasta gruplarında daha kısa hastanede yatış süresi ve daha hızlı iyileşme sağlar.
Coil tedavisi: Akıllı spirallerin rolü
Coil (spiral) tedavisinde akıllı tel olarak tanımlanan spiraller bronkoskopi sırasında akciğer dokusuna yerleştirilir ve kendi doğal formunu alarak kıvrılır. Bu mekanik etki, aşırı şişmiş ve solunuma katkısı azalmış akciğer alanlarının hacmini küçültür. Sonuçta akciğer dokusu daha kompakt hale gelir, hava hapsi azalır ve solunum mekanikleri daha dengeli çalışmaya başlar.
Doç. Dr. Nuran Katgı, coil tedavisinin her amfizem hastası için uygun olmadığını; akciğer dokusunun yapısı, eşlik eden hastalıklar ve genel solunum kapasitesinin detaylı değerlendirilmesi gerektiğini belirtmektedir. Uygun hasta seçimi ve işlemin deneyimli merkezlerde gerçekleştirilmesi tedavi başarısında belirleyici faktörlerdir.
Endobronşiyal valv tedavisi: Hedefe yönelik yaklaşım
Endobronşiyal valv uygulamaları, akciğer hasarının belirli bir bölgede yoğunlaştığı hastalar için tercih edilen bir seçenektir. Valvler mekanik olarak hedef bölgeye hava girişini engellerken sekresyon çıkışına izin vererek hedefte hacim küçülmesi sağlar. Bu küçülme, daha sağlıklı akciğer dokularının solunuma daha etkin katılmasına olanak tanır ve klinikte nefes darlığında azalma ile efor kapasitesinde artış olarak gözlemlenir.
Katgı, valv tedavisinin etkinliğini önemli ölçüde etkileyen faktörün kollateral ventilasyonun varlığı olduğunu vurgulamaktadır. Hedeflenen bölgeye yan yollardan hava girişi varsa valv uygulamasının etkisi azalabilir; bu nedenle işlem öncesi yapılan detaylı değerlendirmeler tedavi başarısı açısından kritik öneme sahiptir.
Hangi yöntem hangi hasta için?
Valv mi yoksa coil mi tercihi, amfizemin akciğer içindeki dağılımı, kollateral ventilasyon durumu ve hastanın genel klinik özellikleri dikkate alınarak yapılır. Katgı, bazı hastalarda valv tedavisinin daha uygun olabileceğini, bazı hastalarda ise coil uygulamasının daha iyi sonuçlar sağlayabileceğini belirtmektedir. Ayrıca bronkoskopik volüm düşürücü işlemlerin akciğeri iyileştirmediğini ancak semptom kontrolü ve yaşam kalitesinde anlamlı iyileşme sağladığını vurgulamaktadır.
Sonuç olarak, cerrahiye uygun olmayan veya cerrahi risk taşıyan ileri evre amfizemli hastalarda coil ve endobronşiyal valv uygulamaları, multidisipliner değerlendirme sonrası uygun hastalarda nefes darlığını azaltıp günlük yaşam aktivitelerinde rahatlama sağlayan etkili alternatifler olarak öne çıkmaktadır.
MEDİCANA SAĞLIK GRUBU GÖĞÜS HASTALIKLARI BÖLÜMÜ’NDEN DOÇ. DR. NURAN KATGI
