önemli sonuçlar ve genel çerçeve:
Adalet Bakanı Akın Gürlek döneminde geçen altı ayda adalet hizmetlerinde kapsamlı bir dönüşüm süreci işletildi. Bakanlık, fiziki altyapıdan insan kaynağına, dijitalleşmeden çocuk adaletine kadar farklı alanlarda eş zamanlı çalışmalar yürüttü. Faili meçhul dosyaların yeniden değerlendirilmesi, yeni dijital hizmetlerin devreye alınması ve adli teşkilatın kurumsal güçlendirilmesi dönemin öne çıkan başlıkları arasında yer aldı.
faili meçhul dosyaların yeniden incelenmesi:
Ceza İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulan Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı aracılığıyla ülke genelinde 638 faili meçhul dosya yeniden değerlendirme sürecine alındı. Bu kapsamda 171 dosya, içinde toplam 183 maktul bulunan vakalar olarak yeniden incelendi ve 44 dosyada özel çalışma ekipleri oluşturuldu. Bugüne kadar yapılan çalışmalar sonucunda 40 dosyada, 46 maktul ve 7 yaralının bulunduğu olaylar aydınlatıldı; bu dosyalar kapsamında 90 şüpheli hakkında tutuklama ve 26 şüpheli hakkında adli kontrol tedbiri uygulandı.
ceza işleri teşkilatlanması ve operasyon verileri:
Ceza İşleri Genel Müdürlüğü çatısı altında 7 ihtisas dairesi hizmete açıldı: Adli Emanet, Doğal Afet ve Kazalar, Faili Meçhul Suçları Araştırma, Kamu Düzeni–Dijital Ortam Güvenliği ve Dezenformasyonla Mücadele, Örgütlü–Narkotik–Ekonomik Suçlar, Terör Suçları ve Terörizmin Finansmanı ile Aklama Suçları daire başkanlıkları. Terör örgütlerine yönelik 2.386 operasyonun adli verileri merkezi olarak takip edilirken, örgütlü, narkotik ve ekonomik suçlarla mücadele kapsamında 81 ilde gerçekleştirilen 5.035 operasyonda 56.178 şüpheli hakkında işlem yapıldı; bunlardan 25.376 şüpheli tutuklandı ve 10.085 hakkında adli kontrol tedbiri uygulandı.
dijital dönüşüm ve yeni hizmetler:
Bakanlık, yargıya erişimi hızlandırmak amacıyla bir dizi dijital uygulamayı hayata geçirdi. Pilot uygulama olarak 1 Eylül’de devreye alınan Alo Adalet 135 hattı, yapay zeka destekli ses tanıma altyapısıyla aynı anda bin–bin 500 çağrı kapasitesine ulaşabilecek şekilde tasarlandı. Hat, ilk derece, bölge adliye ve bölge idare mahkemelerindeki belirli sürenin üzerindeki dava ve soruşturma dosyalarının otomatik tespit edilmesini sağlayacak ve Ekim ayında tüm adliyelerde hizmete geçmesi planlanıyor.
uygulama ve altyapı yenilikleri:
UYAP 3 projesiyle adalet portallarının arayüzleri yenilenirken son 6 ayda 7 kurumla 11 yeni entegrasyon tamamlandı; toplamda 65 kurum ve kuruluşla 211 entegrasyona ulaşıldı. E-Devlet üzerinden 32 hizmet açıldı. İç kaynaklarla geliştirilen Adalet e-İmza uygulaması, dışa bağımlılığı azaltmayı ve veri güvenliğini artırmayı hedefledi. Ayrıca Adalet SSO yenilendi, 81 ilde Güvenli Uzaktan Yardım Uygulaması devreye alındı.
Bu dönemde 11.895 yeni donanım dağıtıldı, 21.212 elektronik imza sertifikası yenilendi, 3.366 elektronik imza kart okuyucusu hizmete sunuldu ve 2.235 kesintisiz güç kaynağının bakımı tamamlandı. E-Duruşma sistemi 81 ilde ve tüm hukuk mahkemelerinde kullanıma açıldı; 5.831 hukuk mahkemesinde toplam 5.764.548 e-duruşma gerçekleştirildi ve 841.000+ mahkeme kararı ücretsiz erişime açıldı.
kurumsal altyapı, mahkeme ve personel adımları:
Fiziki altyapının güçlendirilmesi için 30 farklı mahalde yaklaşık 370.000 m² arsa tahsisi yapıldı; adli tıp tesislerinden personel eğitim merkezlerine kadar toplamda yaklaşık 1,6 milyon m² proje çalışması yürütüldü. Bu dönemde 82 yapım işi devam ederken 13 tesis tamamlandı ve lojman kapasitesi yüzde 6,43 artırıldı.
mahkemeler ve personel alımı:
Adli yargıda 150, idari yargıda 4 yeni mahkemenin kurulmasına karar verildi; adli yargıda 201, idari yargıda 3 mahkeme faaliyete geçti. Bölge Adliye Mahkemesi sayısı Malatya ile birlikte 18 oldu ve Edirne Bölge İdare Mahkemesi kuruldu. İstinaf teşkilatında 75 yeni daire faaliyete geçirildi. Adalet teşkilatının insan kaynağına takviye amaçlı 15.000 yeni personel alım süreci başlatıldı; ayrıca 1.038 hakim ve savcı yardımcısı atanmaya hak kazandı ve 1.448 personelin görevde yükselme veya unvan değişikliği süreçleri tamamlandı.
çocuk adaleti, mağdur destek ve arabuluculuk:
Hukuk mevzuatında "suça sürüklenen çocuk" ifadesi yerine "adli süreçteki çocuk (ASÇ)" ifadesi getirildi. Düzenlemeler çocuğun üstün yararını merkeze alacak şekilde ağır suçlarda ceza ve infaz rejimini, ailelerin bakım sorumluluklarını, sosyal inceleme raporlarının etkin kullanımını ve çocukların dijital risklerden korunmasını hedefliyor. Kamu davası açıldığında Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Millî Eğitim Bakanlığı'nın bilgilendirilmesi öngörülerek koruma ve hizmet mekanizmalarının yargılama sürecini beklemeden devreye girmesi amaçlandı.
Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri bünyesinde 5 yeni müdürlük eklenerek hizmet ağı 81 ilde 183 adliyeye ulaştırıldı; altı aylık dönemde 136.437 kişiye bilgilendirme, yönlendirme ve psikososyal destek sağlandı. Adli Görüşme Odalarında 13.162 ifade alındı; Çocuk Görüşme Merkezlerinde ise 9.291 dosyada 191.401 işlem gerçekleştirildi. İşitme engelli vatandaşlar için geliştirilen Görüntülü Bilgilendirme ve Yönlendirme Uygulaması test aşamasında.
Arabuluculuk yolu ile gelen 1.135.647 dosyadan 460.595 dosya anlaşmayla sonuçlandı; sicile 779 yeni arabulucu kaydedildi ve toplam arabulucu sayısı 50.785'e ulaştı.
ceza infaz kurumlarında eğitim ve rehabilitasyon:
Ceza infaz kurumlarında hükümlü ve tutukluların mesleki ve eğitsel gelişimine ağırlık verildi. 78.360 hükümlü ve tutuklu eğitimine devam ederken son 6 ayda 8.587 kurs düzenlendi ve 135.575 kişi bu kurslara katıldı. İşyurtları bünyesinde üretime katılan hükümlü sayısı 56.963 olarak bildirildi; Adalet Mesleki Eğitim Merkezi sayısı 73'e yükseldi ve 8.568 hükümlüye kalfalık/ustalık belgeleri verildi.
adli tıp, icra ve uluslararası iş birliği:
Adli Tıp Kurumunda dönemde 506.522 adli dosya incelenip mütalaa ve rapor düzenlendi; 14.221 otopsi, 10.239 ölü muayenesi, 240.322 adli muayene ve 75.790 DNA incelemesi gerçekleştirildi. Kurumun hizmet ağı genişletildi ve 224 yeni personel göreve başladı.
İcra hizmetlerinde tasfiye ve dijitalleşme çalışmalarıyla 5,5 milyon küçük miktarlı dosya ile 581.044 varlık yönetimi dosyası tasfiye edildi; merkezi uygulamalar sayesinde iş yükü azaltıldı. Yediemin depolarındaki 18.568 maldan 17.228 tasfiye edilerek ekonomiye kazandırıldı.
Uluslararası adli iş birliği kapsamında 44 ülkeye toplam 563 iade talebi iletildi; bu talepler arasında 377 adi suç ve 186 terör suçuna ilişkin talepler bulunuyor. 30 ülkeden 211 kişinin iadesi gerçekleştirildi. Terör suçlarıyla ilgili olarak ayrıca 142 kişi hakkında 16 ülkeye iade talebi ve 158 kırmızı bülten talebi iletildi.
denetim, acil durum hazırlıkları ve saha ziyaretleri:
İç Denetim Birimi tarafından hazırlanan çalışmalarla kurumsal gelişime katkı sunuldu; bugüne kadar 29 denetim raporu, 88 danışmanlık raporu ve 10 bilgi notu olmak üzere toplam 127 rapor çıkarıldı. Mart ayında kurulan Acil Durumlar ve Savunma Planlaması Dairesi Başkanlığı, savunma ve afet planlarını güncelledi; ADAS (Adalet Bakanlığı Acil Durumlar ve Savunma Planlaması Sistemi) geliştirilerek 81 ilde afet ve lojistik verilerin tek ekrandan yönetilmesine yönelik altyapı çalışmaları başlatıldı.
Ayrıca Bakanlık yetkilileri, Nevşehir, Sakarya, Düzce, Diyarbakır, Edirne, Kayseri, Rize, Iğdır ve Trabzon başta olmak üzere saha ziyaretleri yaparak yerel ihtiyaçları ve talepleri yerinde tespit etti.
Adalet Bakanlığı’nın yürüttüğü bu eş zamanlı reform ve yatırım programı, hizmetlerin daha hızlı, etkin ve erişilebilir hâle getirilmesini; mağdur ve kırılgan gruplara yönelik desteğin genişletilmesini ve yargı süreçlerinin kurumsal kapasitesinin artırılmasını hedefliyor.
ADALET BAKANI AKIN GÜRLEK'İN GÖREVE GELMESİNİN ARDINDAN 6 AYLIK DÖNEMDE 638 FAİLİ MEÇHUL DOSYA YENİDEN DEĞERLENDİRİLİRKEN, 40 FAİLİ MEÇHUL DOSYA AYDINLATILDI.
