Almanya’dan Moğolistan’a müslüman toplumların gündemi Köln’de ele alındı
İslam Toplumu Milli Görüş (IGMG) ve Hasene International tarafından Almanya’nın Köln kentinde düzenlenen "Doğu Avrupa, Kafkas ve Orta Asya Müslümanları Konferansı", bölgeden çok sayıda dini temsilci, müftü ve kurum başkanını bir araya getirdi. Toplantıda dini temsil, eğitim, gençlik çalışmaları ve azınlık hakları gibi öncelikli konular ele alındı.
Katılımcılar ve konferans hedefi
Konferansa Almanya, Avusturya, Slovenya, Hırvatistan, Sırbistan, Macaristan, Ukrayna, Gürcistan, Moğolistan, Yunanistan, Polonya, Litvanya, Estonya, Bosna Hersek, Bulgaristan ve Kuzey Makedonya’dan temsilciler, müftüler, başmüftüler ve kurum başkanları katıldı. Programda Müslüman toplumların güncel dini, sosyal ve kurumsal meseleleri, tecrübe paylaşımı ve sürdürülebilir iş birliği imkanları gündeme getirildi.
Açılış konuşmaları ve konferans vizyonu
IGMG Genel Başkan Danışmanı ve Konferans Komite Başkanı Abdi Taşdöğen açılışta, konferansın ortak akıl ve kalıcı iş birliği zemini oluşturmayı hedeflediğini vurguladı: "Sorunlar bölgesel olabilir ancak çözümler küresel bir vizyonla ve dayanışmayla mümkündür".
IGMG Genel Başkan Yardımcısı ve Hasene International Başkanı Bekir Altaş ise insani yardım anlayışına dikkat çekerek, "Yardım; yalnızca bir bağış, bir kampanya ya da geçici bir destek değildir" ifadelerini kullandı.
Avrupa’da kurumsal boyutlar
Açılış oturumunda Almanya, Avusturya ve Slovenya temsilcileri söz aldı. IGMG İrşad Başkanı Celil Yalınkılıç, Almanya’daki Müslümanların dini temsil, anayasal eşitlik, din eğitimi, imam yetiştirme ve Müslüman karşıtlığı gibi alanlarda karşılaştıkları sorunları aktararak, "Almanya’daki Müslümanlar ayrıcalık değil, anayasal zeminde eşit haklar talep etmektedir" dedi.
Avusturya Müftüsü Mustafa Mullaoğlu, Avusturya’da İslam’ın resmi statüsü ve hukuki tartışmalara; Slovenya Müftüsü Nevzet Poric ise genç kuşakların kimlik meselesi ve Ljubljana Müslüman Kültür Merkezi’nin rolüne değindi.
Doğu Avrupa ve Balkanlar: azınlık hakları ve kurumsal sorunlar
Doğu Avrupa oturumlarında Hırvatistan, Sırbistan, Macaristan, Ukrayna, Yunanistan, Polonya, Litvanya ve Estonya temsilcileri söz aldı. Hırvatistan Müftüsü Dr. Aziz Hasanovic İslam’ın kurumsal tanınma sürecini; Sırbistan Başmüftüsü Senad Halitovic ise Sancak bölgesindeki Müslümanların vakıf malları, din eğitimi ve kurumsal bölünmüşlük sorunlarını aktardı.
Macaristan adına programa Zoltan Bolek yerine Ahmed Miklos Kovacs vekaleten katıldı. Ukrayna Müftüsü Aider Rustamov, Ukrayna’daki savaşın etkilerine dikkat çekerek, "Ukrayna İslam toplumunun coğrafyası değişmiştir ancak birliği daha da güçlenmiştir" değerlendirmesinde bulundu.
Batı Trakya’dan İskeçe Müftüsü Mustafa Trampa Türk azınlığın kimlik, eğitim, din özgürlüğü ve siyasi temsil sorunlarını aktardı. Polonya, Litvanya ve Estonya temsilcileri İslam karşıtlığı, cami izni, tarihi mülklerin iadesi ve küçük toplulukların kurumsal ihtiyaçlarını gündeme getirdi. Gümülcine Müftüsü İbrahim Şerif, Batı Trakya’daki Müslüman Türk azınlığın Lozan Anlaşması sonrası statüsüne ve bölgedeki dinî hayatın Kur’an kursları ile kadın vaizelerin çalışmalarıyla sürdüğüne değindi.
Kafkasya ve Orta Asya: eğitim, gençlik ve kurumsal ihtiyaçlar
Kafkasya ve Orta Asya oturumunda Gürcistan ve Moğolistan temsilcileri dini eğitim, gençlik çalışmaları ve imam yetiştirme gibi öncelikleri paylaştı. Doğu Gürcistan Başmüftüsü Etibar Eminov, radikal ve ideolojik din yorumlarının gençler üzerindeki etkisini "dini ve toplumsal istikrar açısından ciddi bir meydan okuma" olarak nitelendirdi. Batı Gürcistan Başmüftüsü Adam Shantadze din görevlisi yetiştirme ve cami restorasyonu ihtiyaçlarını aktardı.
Moğolistan’dan Azatkhan Mukhan imam eksikliği, yerel dilde dinî materyal ihtiyacı ve cami-eğitim merkezi projesini anlattı. Mukhan, IGMG ile Moğolistan Müslümanları arasındaki tarihi bağa da değinerek, merhum eski Başbakan Necmettin Erbakan’ın Moğolistan’daki Müslümanlara sahip çıkılması yönündeki çağrısının ardından Ramazan, kurban ve yetim projeleriyle ülkeye destek ulaştırıldığını söyledi.
Değerlendirme, sonuç ve takip adımları
Değerlendirme oturumunda eski Bosna Hersek İslam Birliği Reisü’l-uleması Mustafa Ceric "Bosna-Hersek yaralı ama ayakta" mesajını paylaştı. IGMG Genel Başkanı Kemal Ergün konferansın ardından kalıcı çalışmalara dönüşmesi gerektiğini vurgulayarak, "Amacımız bir araya gelip konuşup dağılmak değil" dedi.
Ergün ayrıca konferansların periyodik olacağına işaret ederek şu ifadeyi kullandı: "En az iki yılda bir sürekli bu dini cemaatlerle, sivil toplum kuruluşlarıyla yapılacak. Dayanışma ve fikir alışverişi burada ciddi bir şekilde ele alınacak. Bundan sonra her iki yılda bir nereye geldik, neler yaptık, sorunlarımız neydi, birbirimizden ne kadar istifade ettik, o toplumda ne kadar katkı sağlayabildiğinin de bir sağlaması yapılacak. Bunlar artık bundan sonra ömürde bir defa değil; iki yılda bir bu meseleler, konferanslar düzenlenecek ve yapılacak."
Konferans, dua ve aile fotoğrafının ardından sona erdi.
IGMG VE HASENE INTERNATİONAL TARAFINDAN DÜZENLENEN "DOĞU AVRUPA, KAFKAS VE ORTA ASYA MÜSLÜMANLARI KONFERANSI", ALMANYA’NIN KÖLN KENTİNDE GERÇEKLEŞTİRİLDİ.
