Adaylık kararı ve uzlaşma:
Almanya'da iktidardaki Hristiyan Demokrat Birlik (CDU), kardeş parti Hristiyan Sosyal Birlik (CSU) ve koalisyon ortağı Sosyal Demokrat Parti (SPD), gelecek yıl yapılacak cumhurbaşkanlığı seçiminde CSU'lu siyasetçi İlse Aigner'i destekleyeceklerini açıkladı. CDU Yürütme Kurulu'nda alınan kararın ardından CDU Genel Başkanı ve Başbakan Friedrich Merz ile İlse Aigner birlikte bir basın toplantısı düzenleyerek uzlaşmayı kamuoyuna duyurdu.
Merz'in değerlendirmesi:
Merz, konuşmasında Avrupa ve dünya çapında süregelen jeopolitik krizler, toplum içindeki artan gerilimler ve aşırı uç siyasi gruplara yönelik yükselen desteğin yeni cumhurbaşkanından özel bir rol beklediğini vurguladı. Merz, "Önümüzdeki beş yıl boyunca, ülkemizi bir arada tutmak, halka yakın olmak, insanlara yön ve umut vermek gerekecek" ifadelerini kullandı ve ülkenin geniş siyasi ortasının desteğine dayanabilecek bir isim aradıklarını söyledi.
CDU lideri, İlse Aigner'in "uzun yıllara dayanan siyasi tecrübesi, yüksek sorumluluk bilinci ve parlamenter demokrasiye olan güçlü bağlılığıyla" öne çıktığını belirterek Aigner'in demokratik değerlere bağlılığı, saygılı siyasal iletişim çabası ve aşırılığa karşı tutarlı duruşunun adaylığı meşru kıldığını ifade etti. Merz, ayrıca Aigner ile "Almanya'nın haysiyet ve yürek sahibi bir cumhurbaşkanı kazanacağını" söyledi.
Aigner'in mesajı:
İlse Aigner, adaylıktan duyduğu duygusallığı dile getirip destekçilere teşekkür etti. Aigner, adaylığının popülist ve aşırıcı güçlere karşı güçlü bir mesaj olduğunu, bu desteğin parti sınırlarını aştığını kaydetti. "Ben bu göreve insanları bir araya getirmek için atılıyorum" diyen Aigner, dilinin açık ve anlaşılır olacağını, nezaket ve insan onuruna vurgu yapacağını söyledi.
Aigner, ülke içinde ve dışında demokrasinin tehdit altında olduğuna işaret ederek, "Aşırı uçlar, zafer çığlıkları ve ideolojiler yükselişte, bölünme körükleniyor" değerlendirmesinde bulundu. Halkla yakınlığının siyasal kariyerini şekillendirdiğini belirten Aigner, seçilmesi halinde toplumda yeni birlik ve dayanışma için çalışacağını vurguladı.
Parti desteği ve çoğunluk:
CDU'nun kararının açıklandığı saatlerde koalisyon ortağı SPD de Aigner'e destek verdiğini duyurdu. Muhalefetteki Yeşiller partisinin de adaylığa olumlu yaklaşmasıyla, 30 Ocak 2027'de yapılacak seçim için gerekli çoğunluğun şimdiden sağlanmış olduğu bildirildi.
Basına yansıyan açıklamalarda, CDU liderinin Aigner'e seçim sürecinde ve sonrasında destek vereceklerini söyleyerek birlik mesajı verdiği belirtildi.
Cumhurbaşkanı nasıl seçiliyor:
Almanya'da cumhurbaşkanı doğrudan halk tarafından seçilmiyor; Federal Seçiciler Kurulu (Bundesversammlung) tarafından belirleniyor. Bu kurul, Federal Meclis'teki (Bundestag) milletvekilleri ile eyalet parlamentoları tarafından belirlenen delegelerden oluşuyor. İlk iki turda mutlak çoğunluk aranırken, üçüncü turda en fazla oyu alan aday cumhurbaşkanı seçiliyor. Beş yıllığına seçilen cumhurbaşkanı en fazla iki dönem görev yapabiliyor.
Mevcut Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier, 19 Mart 2017'den bu yana görevde bulunuyor ve görev süresi 18 Mart 2027'de sona erecek. Yeni cumhurbaşkanı ise 30 Ocak 2027'de yapılacak seçimle belirlenecek.
Aigner'in siyasi geçmişi:
İlse Aigner, CSU üyesi olarak uzun yıllardır farklı düzeylerde görev aldı. 1994'te Bavyera eyalet meclisine seçilen Aigner, 2008-2013 yılları arasında Angela Merkel döneminde Tarım ve Tüketiciyi Koruma Bakanı olarak görev yaptı. 2013'te federal siyasetten ayrılarak Münih'e döndü ve Bavyera'da Ekonomi Bakanlığı yaptı. Aigner, CSU Genel Başkanı ve Bavyera Eyaleti Başbakanı Markus Söder tarafından cumhurbaşkanlığı için aday gösterilmişti.
Seçilmesi halinde Aigner, Almanya tarihinde bu göreve gelen ilk kadın ve ilk CSU kökenli cumhurbaşkanı olacak. Partiler arası sağlanan destek, adayın seçim şansını güçlendiriyor ancak sonuç, Federal Seçiciler Kurulu'nun 30 Ocak 2027'deki oyuna bağlı olacak.
Basın toplantılarında tarafların ortak vurgu yaptıkları nokta, Cumhurbaşkanlığı makamının birleştirici bir rol üstlenmesi ihtiyacı ve demokratik değerlere açık bağlılık oldu. Merz ve Aigner'in ortak mesajı, ülke içindeki kutuplaşmayı azaltmaya yönelik birlik çağrısı şeklinde özetlenebilir.
CDU GENEL BAŞKANI VE BAŞBAKAN MERZ (SAĞDA) VE CSU'LU SİYASETÇİ İLSE AİGNER (SOLDA) BASIN AÇIKLAMASI YAPTI
