Zirvenin amacı ve katılımcılar:
Muğla Büyükşehir Belediyesi ile ICLEI Avrupa iş birliğiyle düzenlenen Akdeniz İklim Zirvesi, Akdeniz havzasının ortak geleceğini tartışmak, iklim krizine karşı yerel çözüm modellerini geliştirmek ve bu çözümleri küresel platformlara taşımak amacıyla Türkan Saylan Çağdaş Yaşam Merkezi'nde gerçekleştirildi. Toplantıya Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras, Menteşe Belediye Başkanı Gonca Köksal Aras, Muğla Vali Yardımcısı İsmail Soykan, Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samet Ağırbaş, Birleşmiş Milletler Türkiye Mukim Koordinatörü ile çok sayıda yerel yönetim temsilcisi, akademisyen, sivil toplum kuruluşu temsilcisi ve farklı ülkelerden davetliler katıldı.
Zirvede ele alınan başlıklar:
Zirve boyunca iklim krizi etkileri, su kaynaklarının korunması, orman yangınları, kuraklık, biyolojik çeşitlilik, kıyı ekosistemleri, sıfır atık, temiz enerji, sürdürülebilir ulaşım ve yerel yönetimlerin rolü gibi geniş bir gündem paylaşıldı. Katılımcılar, Akdeniz'in farklı coğrafyalarındaki deneyimlerin birbirine aktarılmasının önemine vurgu yaptı.
Yerel yönetimlerin rolü ve çağrılar:
Menteşe Belediye Başkanı Gonca Köksal Aras, konuşmasında iklim krizinin artık geleceğe dair bir öngörü olmaktan çıktığını, kentlerin günlük yaşamından tarıma, su kaynaklarından ormanlara ve kıyılara kadar doğrudan etkilendiğini belirtti. Köksal Aras, Akdeniz'i yalnızca aynı denize kıyısı olan ülkelerin coğrafyası olarak görmemek gerektiğini, bunun yerine ortak bir yaşam alanı olarak ele alınmasının ve bu alanda ortak akıl ve iş birliği ile hareket edilmesinin zorunlu olduğunu söyledi.
Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras, zirvenin Afrika, Avrupa ve Asya'dan geniş katılım aldığını belirterek COP31 süreçlerinde artık taahhütlerin ötesinde somut projeler ve finansman gündemine ihtiyaç duyulduğunu vurguladı. Aras, "Biz sürekli konuşmaktan yorulduk, bir şeyler yapalım artık. Ve bunu yapacağımız mecra kentler ve bunu yapacak olan belediyeler, yerel yönetimler" ifadelerini kullandı.
Sıfır atık ve yerelde alınacak inisiyatifler:
Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samet Ağırbaş, Türkiye genelindeki çalıştay serilerinin ilkinin Muğla'da gerçekleştirildiğini ve Akdeniz sahillerinde artan plastik atık sorununa karşı güçlü bir eylem planı hazırlandığını açıkladı. Ağırbaş, iklim ve çevre sorunlarının küresel olduğunu ancak çözüm yollarının yerel koşullara göre çeşitlendiğini; bu nedenle yerel yönetimlerin rolünün kritik olduğunu hatırlattı.
Muğla'dan örnek projeler ve somut hedefler:
Zirvede Muğla Büyükşehir Belediyesi yetkilileri, ilçelerde yürütülen bir dizi projenin detaylarını paylaştı. Belediye; atık yönetimi, yenilenebilir enerji üretimi, kıyı koruma ve deniz kirliliğini önlemeye yönelik çalışmaları önceliklendirdiğini belirtti. Belediye tesislerinde çöpten elde edilen gazdan üretilen enerji ile günlük yaklaşık 5 bin hanenin elektrik ihtiyacı karşılanabiliyor.
Aras, belediyenin çatılara ve uygun alanlara kurulacak güneş enerjisi sistemleriyle enerji bağımsızlığının artırılabileceğini, Akyaka'da azmak ekosisteminin korunması için teknelerin elektrikli sisteme dönüştürülmesi çalışmalarının sürdüğünü; Dalyan ve Köyceğiz'de ise teknelerin yakıt, sintine ve atık kaynaklı kirliliğini azaltmaya yönelik dönüşüm projelerinin devam ettiğini söyledi. Bu kapsamda dört yıl içinde 492 teknenin elektrikli ve güneş enerjili sistemlere dönüştürülmesi hedefleniyor.
Fethiye Körfezi'nde süren dip çamuru temizliği projesinin, yıllar içinde biriken çamurun temizlenmesiyle körfez ekosisteminin korunmasına katkı sağlaması bekleniyor. Aras, Muğla kıyılarında teknelerden kaynaklanan atıkları toplamak üzere yaklaşık 14 tekne ile çalışma yürütüldüğünü vurguladı. Ayrıca Belediye tarafından Posidonia çayırları 40 metre derinliğe kadar haritalandırıldı; bu alanların karbon yutağı ve ekosistem için korunmasının öncelikli olduğu belirtildi.
Valilik çalışmaları, okullar ve tarımsal atık yönetimi:
Muğla Vali Yardımcısı İsmail Soykan, ilin zengin doğal mirasına dikkat çekerek su, orman ve kıyıların korunmasının geleceği korumakla eşdeğer olduğunu söyledi. Soykan, Fethiye Körfezi'nde yürütülen tarama ve temizleme çalışmaları çerçevesinde yaklaşık 16 milyon metreküp dip çamurunun temizlenmesinin hedeflendiğini aktardı. Ayrıca Göcek ve Dalaman koylarında uygulanan dijital mapa ve şamandıra sistemleri ile teknelerin kontrollü bağlanmasının deniz tabanındaki hassas alanları korumaya katkı sunduğu belirtildi.
Valilik himayesinde yaklaşık 400 okulda su arıtma sistemleri kurularak öğrencilerin temiz içme suyuna erişimi sağlanırken tek kullanımlık plastik tüketiminin azaltılması hedefleniyor. "Mavi Yeşiller Okullar Projesi" ile yaklaşık 165 bin öğrenci ve 14 bin öğretmen çevre ve sürdürülebilirlik çalışmalarına dahil edildi. Tarımsal atık yönetimi kapsamında ise 13 ilçede 456 toplama noktası ile bugüne kadar 25 bin 6 ton zirai ambalaj atığının güvenli şekilde bertaraf edildiği kaydedildi.
Çıktılar ve beklenen etki:
Zirve sonunda Akdeniz kentlerinin ortak sorunları ve çözüm önerileri tartışılırken, toplantı sonuçlarının Akdeniz İklim Deklarasyonuna ve COP31 sürecine katkı sunması hedefleniyor. Katılımcılar, yerelden başlayan uygulamaların ölçeklenmesi ve COP31'de somut proje finansmanlarının sağlanmasının, iklim krizinin etkilerini azaltmada belirleyici olacağını vurguladı.
Toplantı, Akdeniz havzasındaki şehirlerin deneyim paylaşımı, altyapı yatırımları, finansman talepleri ve yerel çözümlerin küresel platformlara taşınması bakımından bir adım taşı olarak nitelendirildi.
MUĞLA’DA AKDENİZ İKLİM ZİRVESİ DÜZENLENDİ
