Akdamar'da 14. ayin: adada ritüel, tarih ve mimari bir arada
Van Gölü'ndeki Akdamar Adası'nda, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın özel izniyle yılda bir kez ibadete açılan Akdamar Kilisesinde bu yıl düzenlenen 14. ayin başladı. Ayine katılmak üzere Türkiye'nin çeşitli yerlerinden ve yurt dışından gelen Ermeni din adamları ile ziyaretçiler Gevaş ilçesindeki iskeleden teknelerle adaya götürüldü.
Tören ve katılımcılar:
Adaya gelenler arasında Türkiye Ermenileri Patriği Sahak Maşalyan, yardımcısı Peder Kirkor Damatyan ve Rahit Harutyun Damatyan yer aldı. Ziyaretçiler ve din adamları arasında kısa sohbetler yapıldıktan sonra hazırlıkların tamamlanmasıyla ayin, Amerika Doğu Bölgesi Ermeni Kilisesi Ruhani Önderi Piskopos Mesrop Parsamyan tarafından yönetildi. Ayinde katılımcılar mum yaktı, dua etti ve ilahiler okudu; törenin ritüel yönü, kilisenin dini önemini yeniden vurguladı.
Kilisenin tarihi ve mimari önemi:
Akdamar Kilisesi, 915-921 yılları arasında inşa edildi ve daha sonra manastıra dönüştürüldü. Vaspurakan Kralı 1. Gagik tarafından, Keşiş Manuel'e yaptırıldığı kaydedilen yapı, Ermeni halkı için büyük bir dini öneme sahip; birçok Ermeni bu kiliseyi ziyaret etmeyi dini bir vecibe olarak görüyor. Kilise, Van Valiliği'nin teklifi ve Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın onayıyla yılda bir gün ayine izin verilen bir mekân olarak koruma altında tutuluyor.
Kilisede 1915 yılına kadar din görevlilerinin yetiştirildiği ve ayinlerin sürdüğü biliniyor. 1915'teki Rus işgalinin ardından kapatılan yapı, bir sit alanı olarak koruma altına alındı ve restorasyon çalışmaları sonucunda 2007 yılında müze olarak hizmete açıldı. İlk kez modern dönemde ayin 2010'da yapıldı ve o tarihten bu yana yılda bir kez ibadete ev sahipliği yapıyor.
İç dekorasyon ve freskler:
Adanın ortasında yer alan kiliseye batı ve güney yönlerinden birer kapıdan giriliyor. Duvarlarda İncil ve Tevrat'tan sahneleri betimleyen zengin figürler bulunuyor. Göz çarpan tasvirler arasında Yunus Peygamber'in denize atılması, Hazreti Meryem ve kucağındaki Hazreti İsa, Hazreti Adem ve Havva'nın cennetten çıkarılması, Hazreti Davut ile Kral Goliat'ın mücadelesi gibi sahneler yer alıyor. Ayrıca Samson ve Filistinlilere ilişkin figürler, ateşte üç İbrani genç ile aslan ininde Daniel betimlemeleri dikkat çekiyor.
Kilisede dünyevi ve dini sahnelerin yanı sıra hayvan figürleri de görülüyor; iç taraftaki fresklerin günümüzde büyük ölçüde bozulmuş olması, yapının korunmasının önemini ortaya koyuyor. Bu yıllık ayinler, hem ibadet pratiğinin yaşatılması hem de kilisenin tarihsel ve kültürel değerinin hatırlanması açısından önem taşıyor.
Akdamar Kilisesi'ndeki 14'üncü ayin başladı
