25 Eylül Dünya Akciğer Günü'nde uyarı ve öncelikler
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, 25 Eylül Dünya Akciğer Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada akciğer sağlığının toplum sağlığı içindeki ağırlığına dikkat çekti. Özkaya, akciğer hastalıklarının küresel olarak önemli bir ölüm nedeni olduğunu ve enfeksiyöz ile enfeksiyon dışı solunum hastalıklarına bağlı ölümlerin toplamda tüm ölümlerin neredeyse yarısını oluşturduğunu söyledi.
Prof. Dr. Özkaya, akciğerlerin dış çevrenin filtresi gibi çalıştığını vurgulayarak normal bir insanın günde 20 bin kez nefes alıp verdiğini, her nefeste yaklaşık 500 ml yani yarım litre hava alındığını ve bunun günlük yaklaşık 10 bin litre havanın akciğerlere ulaşıp temizlendiği anlamına geldiğini belirtti. Bu hacimde havayla gelen hava kirliliği, bakteriler, alerjenler, sigara, tozlar, virüsler ve kanserojen maddeler akciğerleri etkileyerek hastalığa yol açabilir.
solunum enfeksiyonları ve mevsim etkisi:
Özkaya, okulların açılması ile birlikte grip salgınlarının artması sonucu hem genç hem yaşlı hastaların grip sonrası zatürre tanısıyla hastaneye başvurduğunu aktardı. Bu vakaların büyük kısmı viral enfeksiyonların ardından gelişiyor ve COVID-19'un da toplumda etkili olmaya devam ettiğini söyledi. Uzman, günümüzde toplumda birden fazla virüsün aynı anda dolaşmasının (örneğin grip, COVID-19, RSV) bağışıklığın baskılanmasına veya birden fazla etkenle karşılaşmaya bağlı olarak zatürre riskini artırdığını kaydetti.
gençlerde artış gösteren akciğer kanseri ve önleme vurgusu:
Akciğer hastalıklarının önlenmesinde erken yaşlardan itibaren zararlı maruziyetlerin azaltılmasının önemine dikkat çeken Özkaya, özellikle sigara içmeyen gençlerde görülen akciğer kanseri vakalarının araştırıldığını bildirdi. Uzman, genç yaşta ve sigara kullanmayan kişilerde ortaya çıkan ve daha ölümcül seyreden akciğer kanserlerinin nedenlerinin araştırıldığını, bunun odak noktasının çocukluk ve gençlik döneminde akciğerlerin maruz kaldığı kanserojen maddeler olduğunu ifade etti.
Prof. Dr. Özkaya, erken dönemde kullanılan bazı kozmetik ürünler ile makyaj malzemelerindeki kanserojen içerikler ve pestisit kalıntısı taşıyan sebze-meyvelerin hem solunum hem de ağız yoluyla alınmasının risk oluşturabileceğine dikkat çekti. Ayrıca Dünya Akciğer Günü'nün bu yılki sloganı olan 'Ömür Boyu Akciğer Sağlığı' çerçevesinde çocukluktan yaşlılığa kadar solunum sağlığını koruyacak eylemlerin önemine vurgu yaptı.
Sonuç olarak, Özkaya'ya göre hava kirliliği, sigara ve diğer kanserojenlere maruziyetin azaltılması, toplum düzeyinde akciğer hastalıklarını ve bunlara bağlı ölümleri önemli ölçüde azaltma potansiyeline sahiptir. Bu nedenle erken önlem, korunma ve farkındalık çalışmalarının öncelikli olması gerektiği belirtildi.
GÖĞÜS HASTALIKLARI UZMANI PROF. DR. ŞEVKET ÖZKAYA
