Yazlıkçıların kış hazırlığı tepsilerde sürüyor
Elazığ'ın Ağın ilçesinde sonbaharın yaklaşmasıyla birlikte kışlık erzak hazırlıkları hız kazandı. Yaz aylarını ilçede geçiren vatandaşların yürüttüğü imece çalışmasında, geleneksel yöntemlerle hazırlanan domates salçaları tepsilere yayılarak açık havada güneşte kurutuluyor.
Hazırlık aşamaları:
İşlem, bahçelerden toplanan veya satın alınan domateslerin yıkanmasıyla başlıyor. Domatesler önce doğranıp makineden geçirilerek çekiliyor, ardından kovaların içinde yaklaşık iki gün bekletiliyor. Daha sonra süzgeçten geçirilen malzeme tepsilere seriliyor ve açıkta bırakılıyor. Gün boyunca belirli aralıklarla karıştırılan salçalara tuz ekleniyor; karıştırma ve güneşte kurutma süreci tamamlanınca ürün alınarak kışlık stoklara ekleniyor.
Toplumsal uygulama ve üretici deneyimi:
Yöredeki üretim, büyük ölçüde komşuluk dayanışmasıyla yürütülüyor. Yazları ilçede bulunanlar imece usulüyle çalışıyor; süreçte hem iş bölümü hem de deneyim aktarımı öne çıkıyor. Üreticilerden Feride Kocamaz hazırlık sürecini şu sözlerle özetledi: 'İzmir’de yaşıyorum ama yazları buradayım. Salçalarımızı da eylül ayının başı yapıyoruz. Domatesimizi bahçeden topluyoruz veya satın alıyoruz, yıkıyoruz. Doğrayıp makineden çekiyoruz. Ardından iki gün kovaların içinde bekletiyoruz. Ardından süzgeçten geçiriyoruz. Sonra da tepsilere yayıyoruz. İki gün öyle kalıyor. Sonra tuzunu atıyoruz ve devamlı karıştırılıyor. Yaklaşık üç gün sonra kaldırıyoruz. Güzel oluyor, kendi ellerimizle yapıyoruz'
Tepsilerdeki işlem, hem lezzetin korunması hem de uzun ömürlü stok elde edilmesi açısından tercih ediliyor. Sürecin görüntüleri de tepsilerdeki detayları ortaya koyuyor ve yöresel üretimin yaşatıldığını gösteriyor.
FERİDE KOCAMAZ, SALÇA YAPIM AŞAMALARINI ANLATTI.
