Adapazarı Uzun Çarşı'da çay ocağı duvarlarını esnaf fotoğraflarıyla Esnaf Müzesi'ne dönüştürdü
Uzun yıllardır Adapazarı Uzun Çarşı'da çay ocağı işleten Selahattin Ankıt, dükkanının duvarlarını kent hafızasını yansıtan bir sergiye dönüştürdü. Yaklaşık 30 yıllık meslek yaşamı boyunca yolu dükkanından geçen esnafların fotoğraflarını çerçeveletip asan Ankıt, çarşının belleğini duvarlarda yaşatıyor.
Nasıl başladı?
Geleneğin başlangıcını anlatan Ankıt, 'Eşimle beraber köftecide yemek yerken bir resim gördüm. Ona istinaden çay ocağıma yavaş yavaş esnafın, arkadaşın, eş dostun resimlerini astım' diyerek ilham kaynağını paylaşıyor. İlk fotoğrafını 17 yıl önce astığını belirten Ankıt, bu uygulamayı zaman içinde bir koleksiyona dönüştürdü.
Koleksiyonun boyutu ve uygulama biçimi
Dükkanın duvarlarını her santimetresiyle kaplayan fotoğraflar arasında hayatını kaybeden eski esnaflardan bugün çarşıda çalışan ustalara kadar binlerce yüz bulunuyor. Ankıt, 'Her isteyenin fotoğrafını asıyorum. Bir kriter yok. Yaklaşık 3 bin, 3 bin 500 fotoğrafım var' sözleriyle koleksiyonun büyüklüğünü aktarıyor. Mekânın metrekare olarak sınırlı olması nedeniyle duvarlarda yer açılabildiğini de belirtiyor.
Yerel kültürün korunması ve ritüeller
Ankıt, çay ve fotoğrafın hayatındaki yerini 'Çay işi benim işim. Çayı seviyorum, çocukluğumdan beri yapıyorum. Çay ve fotoğraf hastalığım var' sözleriyle özetliyor. Dükkanında özel isimlere ve anılara da yer veriyor; örneğin çok sevdiği bir ağabeyi olan 'İbrahim' için bir masa ayırmış durumda. Ayrıca duvarda fotoğrafı bulunan ve vefat edenler için fotoğrafın üzerine 'Vefat' notu düşüyor.
Kentsel bellek ve esnaf kültürüne katkı
Bu uygulama, Uzun Çarşı gibi tarihsel ticaret merkezlerinde esnaf kültürünün görsel bir arşivini sunuyor. Ankıt'ın çabası, çay ocaklarının sayısının azalmakta olduğu bir dönemde yerel belleği canlı tutma ve çarşıya görsel bir kimlik kazandırma açısından önem taşıyor. Dükkan, müşterilere sadece çay sunmuyor; aynı zamanda çarşının geçmişi ve sürekliliği hakkında somut bir anlatı oluşturuyor.
Selahattin Ankıt'ın başlattığı bu uygulama, küçük işletmelerin yerel tarihin kayıt tutucuları olabileceğini gösterirken, çarşıda yaşayan yüzlerin ve anıların korunmasına katkı sağlıyor.
Çay ocağında gizlenmiş ‘Esnaf Müzesi’
