Adana'da 52 yıldır yorgancılık yapan usta mesleğini savunuyor
Adana'da 13 yaşında çırak olarak başladığı mesleği tam 52 yıldır sürdüren yorgancı İrfan Tuncay (65), el emeğine dayalı üretimin yok olma riskiyle karşı karşıya olduğunu söylüyor. Gündelik yaşamın değişmesi, seri üretim ve hazır ürünlerin tercih edilmesi, yıllardır evlerde kullanılan yün ve pamuk yorganları geri planda bıraktı. Bu durum, usta üreticilerin işini ve mesleğin aktarımını zora sokuyor.
günlük üretim ve talepte görülen dönüşüm:
Tuncay, eskiden yorgancılığın sadece yorgancılar tarafından yapıldığını, bugün ise halıcı ve tuhafiyeci gibi farklı aktörlerin de yorgan üretimine girdiğini anlatıyor. Talebin azalmasıyla ustalar iş gücünü sürdüremiyor; çırak bulunamaması mesleğin sürekliliğini tehdit eden en önemli sorunlardan biri haline geldi. Tuncay, bu durumu özetlerken, "Mesleği çocuğuma bile öğretemedim" diyerek kuşaklar arası kopuşa dikkat çekiyor.
pamuk bağlarının ve geleneğin zayıflaması:
Ustanın vurguladığı bir diğer faktör ise pamuk üretiminin gerilemesi. Çukurova'nın bir dönemin pamuk kokan tarlalarından bugün çok az pamuk çıktığını söyleyen Tuncay, elle toplanan pamukların değerinden ve pamuk yorganın sağlıktan kaynaklanan tercihinden söz ediyor. "Pamuk üretimi çok nadir yapılıyor" ifadesi, bölgesel tarım pratiklerinin ve hammaddenin azalmasının zanaata olan etkisini özetliyor.
Tuncay, geçmişle bugün arasındaki farkı vurgularken hem dayanıklılık hem de sağlık açısından pamuk yorganların avantajlarını hatırlatıyor. Ancak ekonomik koşullar ve yaşam tarzı değişimleri, el tezgâhını tercih edenleri azaltıyor; böylece hem üretim hem de bilgi aktarımı tehlikeye giriyor.
Usta, mesleğin yok olmaması için çırak yetiştirmenin şart olduğunu belirtiyor, fakat halihazırda yetiştirecek kimsenin olmadığından yakınıyor. Yılların birikimini ve zanaat bilgisini geleceğe taşımak isteyen son ustalar, azalan talep ve hammaddede görülen daralmayla birlikte mesleğin sürdürülebilirliği konusunda kaygılı.
İRFAN TUNCAY, AZALAN TALEP VE ÇIRAK YETİŞMEMESİ NEDENİYLE YORGANCILIK MESLEĞİNİN YOK OLMA NOKTASINA GELDİĞİNİ SÖYLEDİ.
