istemsiz kilo kaybı ciddiye alınmalı
Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Senem Karabulut, beslenme veya fiziksel aktivitede bir değişiklik olmaksızın ortaya çıkan kilo kaybının sıkça gözardı edildiğini, oysa bunun bazı kanser türlerinin ilk belirtilerinden biri olabileceğini vurguladı. Karabulut, kısa sürede belirgin biçimde kilo veren ve bunun nedenini açıklayamayan kişilerin durumu önemsemesi gerektiğini belirtti.
hangi kayıp oranı uyarıdır:
Prof. Dr. Karabulut, değerlendirmede hem kaybedilen kilonun miktarının hem de süresinin önemli olduğunu söyledi. Buna göre, herhangi bir diyet uygulanmadan veya fiziksel aktivite artırılmadan 6-12 ay içinde vücut ağırlığının yüzde 5’inden fazla kaybolması tıbbi değerlendirme gerektiren bir durumdur. Örneğin 70 kilogram olan bir kişinin istemsiz şekilde 3,5 kilogramdan fazla vermesi dikkate alınmalıdır. Karabulut, özellikle kilo kaybı devam ediyorsa veya buna halsizlik, iştahsızlık gibi başka yakınmalar eşlik ediyorsa değerlendirme geciktirilmemesi gerektiğini ifade etti.
hangi kanser türlerinde görülebilir:
İstemsiz kilo kaybı, her zaman kanser anlamına gelmese de bazı tümör tiplerinde erken fark edilen semptomlar arasında yer alabiliyor. Karabulut, pankreas, mide, yemek borusu, akciğer ve bağırsak kanserleri ile lenfoma gibi bazı kanser türlerinde kilo kaybının öne çıkabildiğini belirtti. Tümörler vücudun enerji kullanımını ve metabolizmasını etkileyerek iştah azalması, besin alımının yetersiz kalması veya sindirim sorunları yoluyla kilo kaybına neden olabiliyor.
eşlik eden belirtiler bildirilmeli:
Kilo kaybının tek başına değil, diğer şikâyetlerle beraber değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen Karabulut, uzun süren iştahsızlık, çabuk doyma, yutma güçlüğü, karın ağrısı, bağırsak alışkanlıklarında değişiklik, dışkıda kan, geçmeyen öksürük, gece terlemesi veya açıklanamayan halsizlik gibi şikâyetlerin varlığında hekime başvurulmasının önemini vurguladı. Özellikle ileri yaştaki ve nedeni açıklanamayan kilo kayıpları daha dikkatli inceleniyor; birden fazla bulgunun birlikte olması altta yatan ciddi hastalıkların araştırılmasını gerektirebilir.
değerlendirme ve ayırıcı tanı:
Prof. Dr. Karabulut, istemsiz kilo kaybının yalnızca kanserle açıklanamayacağını, tiroit bezinin aşırı çalışması, diyabet, sindirim sistemi hastalıkları, kronik enfeksiyonlar ve bazı psikolojik sorunların da benzer tablo oluşturabileceğini hatırlattı. Bu nedenle kişinin kendi kendine tanı koymaması ve kilo kaybını yalnızca strese bağlayarak beklememesi gerektiğini söyledi. Klinik değerlendirme sırasında kilo kaybının süresi, miktarı, eşlik eden belirtiler, kullanılan ilaçlar ve tıbbi öykü bir arada ele alınır; gerekirse kan tetkikleri, görüntüleme yöntemleri veya endoskopik incelemeler planlanır. Karabulut, tetkiklerin kişiye özel belirlenmesi gerektiğini belirtti.
erken değerlendirme fark yaratır:
Karabulut sözlerini, kanserde erken tanının uygun hastalarda tedavi seçeneklerini ve başarı şansını önemli ölçüde etkilediğine dikkat çekerek tamamladı. Vücudun verdiği uyarıların doğru değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan uzman, beslenme alışkanlıkları değişmeden giderek zayıflama ve özellikle başka belirtilerle birlikte görülen kilo kayıplarının araştırılması gerektiğini söyledi. Sonuç olarak, kilo kaybını sadece tartıdaki bir rakam olarak görmek yerine, nedeni açıklanamayan değişiklikler fark edildiğinde gecikmeden hekime başvurmanın ciddi hastalıkların zamanında belirlenmesi açısından hayati önemde olduğunu belirtti.
PROF. DR. SENEM KARABULUT
