Zonguldak’ta 26 yıllık atölyede mesleğini sürdüren ayakkabı imalatçısı
Zonguldak’ta çocuk yaşta öğrenmeye başladığı ayakkabı imalatını 26 yıldır kendi atölyesinde sürdüren 54 yaşındaki Engin Bir, teknolojiyi takip ederek mesleğini ayakta tutmaya çalışıyor. Kent genelinde kendisinden başka imalat ustası bulunmaması, atölyesinin hem üretim hem tamir hizmetlerinde özel bir konumda olmasına neden oluyor.
Mesleğe giriş ve atölye geçmişi
Engin Bir, mesleğe 11 yaşında başladığını, Dilaver Mahallesi’nde çalışarak öğrendiğini ve yıllar sonra Asma Mahallesi’nde ustasından devraldığı atölyede 26 yıldır imalat yaptığını aktarıyor. Kendi ifadesiyle sektördeki deneyimi 42 yılı aşıyor; bu süre zarfında hem mesleki birikimini geliştirdi hem de atölyesini sürdürdü.
Teknolojiye uyum ve üretim yaklaşımı
Bir, başarıdaki temel etkenin işe duyulan tutku olduğunu vurguluyor ve teknolojiyi yakından takip ettiklerini belirtiyor: "Teknolojiyi takip ettik, hiç geri kalmadık. Bu şekilde ayakta kalmayı başardık." Seri üretim yerine butik, özenli üretimi tercih eden usta, günde ortalama 8 çift üretim kapasitesinden söz ediyor ancak genellikle daha az sayıda, daha özenli iş yaptıklarını belirtiyor.
Tedarik zorlukları ve ham madde temini
Zonguldak’ta ham madde ve yan malzeme temininin kısıtlı olması üretimi zorlaştırıyor. Bir, ham maddeyi düzenli olarak İstanbul piyasasından temin ettiklerini söylüyor: "Önceden Zonguldak’ta malzemeciler vardı ama onlar da bıraktı. Artık biz sadece İstanbul’a kaldık. Deri de olsun, tabanı olsun, yan malzemesi olsun tamamen İstanbul piyasasından alıyoruz."
Talep, müşteri profili ve tamir hizmetleri
Geçmiş yıllardaki iş yoğunluğunu özleyen usta, çıraklık dönemlerindeki hareketliliğin azaldığını ancak özel imalat talebinin sürdüğünü ifade ediyor: "Şu an son temsilcileri biz diyebiliriz. İmalat olarak Zonguldak’ta yok." İl dışından ve zaman zaman İstanbul’dan bile müşterilerinin geldiğini belirten Bir, ayrıca işinin önemli bölümünü tamire ayırdığını ve orijinal kalıpları elde bulundurmanın tamirde avantaj sağladığını söylüyor: "Taban değişecekse yeni model ayakkabıların kalıbı da bizde olduğu için orijinal bir şekilde tabana değişip verebiliyoruz."
Gelecek planı ve mesleği yaşatma kararlılığı
Engin Bir, sağlık elverdiği sürece atölyesini işletmeye ve mesleği sürdürmeye kararlı. Hem imalat hem tamirde birikimini korumayı, teknoloji ve sektör fuarlarını takip ederek üretim anlayışını güncel tutmayı hedefliyor. Kentte kendisinden sonra imalat yapan başka usta kalmaması, atölyesinin yerel zanaat mirası açısından önemini artırıyor.
Not: Haber, Engin Bir’in kendi beyanlarına dayanmakta ve Zonguldak özelinde ayakkabı imalatının zorluklarını, tedarik ve üretim pratiklerini yansıtmaktadır.
Ayakkabı imalatçısı 26 yıllık atölyesinde teknolojiyle yarışıyor
