Zonguldak’ın son ayakkabı imalatçısı 26 yıllık atölyesinde mesleğini yaşatıyor
Erken başlayan meslek serüveni ve atölye devralma
Zonguldak’ta 11 yaşında çırak olarak başladığı ayakkabı imalatçılığını, 54 yaşındaki Engin Bir 26 yıldır Asma Mahallesi’ndeki kendi atölyesinde sürdürüyor. Dilaver Mahallesi’nde öğrenmeye başladığı mesleğini yıllar içinde geliştirerek, ustasından devraldığı atölyeyi kendi işi haline getirdi. Toplamda 42 yılı aşkın meslek deneyimi olan Bir, il genelinde ayakkabı imalatı yapan son ustalardan biri olarak öne çıkıyor.
Teknolojiye uyum ve işin sürdürülebilirliği
Bir, mesleğini canlı tutmanın temelinde tutku ve teknolojiyi takip etmenin yattığını vurguluyor. "Teknolojiyi takip ettik, hiç geri kalmadık. Bu şekilde ayakta kalmayı başardık" sözleriyle, üretim ve tamirde yenilikleri benimsemenin önemine dikkat çekiyor. Atölyesinde seri üretim yerine özenli, butik yaklaşımı tercih ederek farklılaşmayı hedefliyor.
Talep düşüşü ve zanaatın geleceği
Bir, 80’li ve 90’lı yıllardaki iş yoğunluğunu özlemle anıyor; 2000’li yıllardan itibaren mesleğe ilginin azaldığını belirtiyor. "Bizden sonra bu işi yapan yok" ifadesiyle, Zonguldak ve çevre ilçelerde imalat yapan başka bir usta kalmadığını söylüyor. Tamirci olarak çalışanlar bulunduğunu, ancak imalatçı olarak yalnızca kendisinin devam ettiğini aktarıyor.
Hammadde tedariki ve İstanbul bağımlılığı
Ham madde temini, atölye işletmeciliğinin önündeki en büyük zorluklardan biri. Bir, malzemeyi düzenli olarak İstanbul piyasasından tedarik ettiklerini, Zonguldak’ta artık malzemeci bulmanın zorlaştığını belirtiyor: "Ham maddeyi biz İstanbul piyasasından erişiyoruz. Öyle Zonguldak şartlarında bu işi yapmak zor."
Butik üretim, fuar takibi ve müşteri ağı
Günlük kapasite olarak kendi belirlediği sınırları olan Bir, bir günde en fazla 8 çift üretim potansiyelinden söz ediyor ancak daha az sayıda, daha özenli üretimi tercih ediyor. Modayı ve yan sanayi fuarlarını takip ederek üretim trendlerini yakından izliyor; bu sayede özel imalat talep eden müşteriler çekiliyor. İl dışından, hatta zaman zaman İstanbul’dan gelen müşterilerinin olduğunu aktarıyor.
İmalat ve tamirde özgünlük
Atölyede imalatın yanı sıra tamir işleri de işin önemli bir bölümünü oluşturuyor. Bir, elinde bulunan orijinal kalıpların tamirde avantaj sağladığını ve müşterilerin orijinal görünümü koruyan tamirlerden memnun kaldığını belirtiyor. Yarı yarıya işinin tamirden geldiğini söyleyen usta, sağlık elverdiği sürece mesleğini sürdürmeyi amaçlıyor.
Özetle, Zonguldak’ta geleneksel ayakkabı imalatını yaşatmaya çalışan Engin Bir, 26 yıllık atölyesinde teknoloji takibi, butik üretim yaklaşımı ve İstanbul kaynaklı hammadde tedarikiyle mesleğini ayakta tutmaya çalışıyor.
ZONGULDAK’TA ÇOCUK YAŞTA ÖĞRENMEYE BAŞLADIĞI AYAKKABI İMALATÇILIĞINI 26 YILLIK ATÖLYESİNDE SÜRDÜREN 54 YAŞINDAKİ ENGİN BİR, TEKNOLOJİYLE YARIŞIYOR. KENDİSİNDEN BAŞKA İMALAT USTASI BULUNMAYAN KENTTE MESLEĞİNİ YAŞATMAYA ÇALIŞAN BİR, "TEKNOLOJİYİ TAKİP ETTİK, HİÇ GERİ KALMADIK. BU ŞEKİLDE AYAKTA KALMAYI BAŞARDIK" DEDİ.
