Toplantı, amaç ve katılımcılar:
Erzurum'da düzenlenen 30. Sultan Sekisi Toplantısı, Türk dünyası ile Anadolu arasındaki ulaşım ve ticaret bağlarını güçlendirecek Zengezur Koridoru başlığını merkezine aldı. Program, DAİB Konferans Salonu'nda Erzurum Kalkınma Vakfı (ER-VAK), Müstakil Sanayici ve İş Adamları Derneği, Doğu Anadolu İhracatçılar Birliği (DAİB) ve Doğu Anadolu Gazeteciler Cemiyeti (DAGC) iş birliğiyle gerçekleştirildi.
Açılış konuşmalarını ER-VAK Başkanı Erdal Güzel, Müstakil Sanayici ve İş Adamları Derneği Erzurum Temsilcisi Abdulkerim Kavaz, DAGC Başkanı Ayhan Türkez, DAİB Başkanı Ömer Madırlı ve Erzurum Valisi Aydın Baruş yaptı. Program, Prof. Dr. Kerem Karabulut'un moderatörlüğünde gerçekleştirilen panelle sürdü; panelistler arasında DAİB Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Madırlı, Prof. Dr. İsmayıl Hacıyev, Prof. Dr. Dilek Özdemir ve Doç. Dr. Halit Hamzaoğlu yer aldı.
Zengezur Koridoru'nun bölgeye sağlayabileceği katkılar:
Toplantıda ön plana çıkan tema, koridorun Erzurum ve Doğu Anadolu'ya sunacağı ekonomik ve lojistik imkanlar oldu. ER-VAK Başkanı Erdal Güzel, programın düzenlenme gerekçesini bölgedeki paydaşlarla bu yolun etkilerini ve fırsatlarını değerlendirmek amacıyla gündeme getirdiklerini belirterek, 'Bu fırsatı nasıl değerlendirebiliriz, nasıl buradan pastadan büyük pay alabiliriz' sorusunun merkezde olduğunu vurguladı.
Müstakil Sanayici ve İş Adamları Derneği Erzurum Temsilcisi Abdulkerim Kavaz, yöresel üretimin pazarlanmasının öncelikli sorun olduğuna dikkat çekti ve doğu pazarlarına erişimin açılmasının gerekliliğini savundu. Kavaz, İran, Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan gibi komşu pazarlara yönelmenin ve doğudaki ticari ilişkilerde kolaylaştırıcı düzenlemelerin bölgesel ekonomiyi canlandıracağını söyledi.
Jeopolitik bağlam ve stratejik değerlendirme:
DAGC Başkanı Ayhan Türkez, Sultan Sekisi'nin geleneksel platformu üzerinden bu yıl Zengezur Koridoru gibi jeopolitik bir konunun ele alınmasının önemini vurguladı. Türkez, koridorun Türkiye'yi Kafkasya, Orta Asya ve Adriyatik'ten Çin'e uzanan geniş bir coğrafyayla bağlayacak bir lojistik köprü niteliğinde olduğunu belirtti ve Erzurum ile Doğu Anadolu'nun bu süreçte üstleneceği rolün doğru okunmasının kamuoyunun bilgilendirilmesi açısından kritik olduğunu söyledi.
Erzurum Valisi Aydın Baruş, koridorun sadece güncel bir gündem maddesi olmadığını, aynı zamanda coğrafyanın ticaret haritasını yeniden şekillendirme potansiyeli taşıyan stratejik bir mesele olduğunu ifade etti. Baruş, 27 Eylül 2020'de başlayan ve 10 Kasım 2020'de sona eren 44 günlük Karabağ Savaşı'nın bölgedeki dengeleri değiştirdiğini ve Zengezur Ticaret Koridoru'nun Türkiye'yi karayoluyla Azerbaycan'a bağlayarak Hazar üzerinden Orta Asya'ya uzanan bir hattın kilit halkalarından biri olacağını kaydetti.
Panel bulguları ve uzman görüşleri:
Panelde öne çıkan görüşler, projenin lojistik, maliyet ve tarihsel altyapı boyutlarını tartıştı. DAİB Başkanı Ömer Madırlı, koridorun faaliyete geçmesi halinde Erzurum'un bir lojistik üs haline geleceğini ve bölgeden geçecek ticaretin ekonomik getirilerinin kent ekonomisine yansıyacağını söyledi.
Prof. Dr. İsmayıl Hacıyev, terminolojiye dikkat çekerek Azerbaycan Türkçesi'nde projenin 'Zengezur Dehlizi' olarak anıldığını fakat uluslararası haritalarda koridor ifadesinin kullanıldığını belirtti. Hacıyev, Nahçıvan ile Azerbaycan arasında tarihi ulaşım hatlarının 20. yüzyıl başlarından beri var olduğuna işaret etti ve modern mühendislikle demiryolu bağlantılarının hızla kurulduğunu aktardı.
Prof. Dr. Dilek Özdemir, koridorun Ermenistan'ın güneyinden geçen yaklaşık 43 kilometrelik bir kesimi içerdiğini ve amaçlanan hatla Nahçıvan ile Azerbaycan ana karası arasında doğrudan ulaşım sağlanmasının hedeflendiğini ifade etti. Doç. Dr. Halit Hamzaoğlu ise projeyi yeni dünya düzeninin merkezinde şekillenen bir unsur olarak tanımladı ve Türk dünyasının bu projedeki konumuna dikkat çekti.
Toplantı, sivil toplum kuruluşları temsilcileri, iş insanları, kamu kurumları, akademisyenler ve çok sayıda davetlinin katılımıyla tamamlandı. Panelin sonunda konuşmacılara Erzurum Valisi Aydın Baruş tarafından plaket takdim edildi; organizasyona Erzurum Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Mehmet Akarsu, ETSO Başkanı Saim Özakalın, ETB temsilcileri, Organize Sanayi Bölgesi Başkanı ve siyasi parti ile STK yöneticileri de iştirak etti.
Sonuç olarak, toplantıda Zengezur Koridoru'nun Erzurum ve Doğu Anadolu açısından hem ekonomik hem de stratejik fırsatlar sunduğu; kentin lojistik altyapı ve ticaret potansiyelinin bu süreçten doğrudan etkileneceği vurgulandı. Yerel aktörlerin bu fırsatı nasıl değerlendireceği, altyapı hazırlıkları ve bölgeler arası iş birliklerinin güçlendirilmesi önümüzdeki dönemin ana gündem maddeleri olarak öne çıktı.
ERZURUM’DA, TÜRK DÜNYASI İLE ANADOLU ARASINDAKİ ULAŞIM VE TİCARET BAĞLARINI GÜÇLENDİRECEK OLAN, BÖLGENİN EKONOMİK, STRATEJİK VE JEOPOLİTİK GELECEĞİ AÇISINDAN ÖNEM TAŞIYAN ZENGEZUR KORİDORU’NUN ERZURUM VE DOĞU ANADOLU BÖLGESİ’NE SAĞLAYACAĞI İMKANLARIN DEĞERLENDİRİLDİĞİ "30. SULTAN SEKİSİ TOPLANTISI" DÜZENLENDİ.
