Zayıflama iğneleri safra taşı riskini artırabilir, ön değerlendirme önemli

GLP-1 temelli zayıflama iğneleri hızlı kilo kaybı ile safra kesesinde taş ve biliyer komplikasyon riskini göreceli olarak artırabiliyor; değerlendirme şart.

Yayın Tarihi: 19.11.2026 10:16
Güncelleme Tarihi: 19.11.2026 10:16

Zayıflama iğneleri safra taşı riskini artırabilir, ön değerlendirme önemli

Zayıflama iğnelerinin safra kesesi üzerindeki etkileri

Memorial Kayseri Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü’nden Op. Dr. Ali Can Yalı, son yıllarda yaygınlaşan zayıflama iğlelerinin safra kesesi sağlığı üzerindeki olası etkilerine dikkati çekti. GLP-1 reseptör agonistleri gibi iştahı baskılayan ve tokluk hissi artıran ilaçların sağladığı hızlı kilo kaybının bazı hastalarda safra kesesi ve safra yolu sorunları riskini artırabildiği bildiriliyor.

2022 yılında JAMA Internal Medicine'de yayımlanan ve 76 randomize kontrollü çalışma ile 100 binden fazla katılımcıyı içeren meta-analizde, bu ilaçların safra kesesi ve safra yolu hastalıklarında yaklaşık yüzde 37 oranında göreceli risk artışıyla ilişkilendirildiği belirtildi. Dr. Yalı, bu oranın ilacı kullanan herkesin taş geliştireceği anlamına gelmediğini vurguladı.

Hızlı kilo kaybı ve taş oluşumu:

Hızlı ve belirgin kilo kaybı, safranın kolesterol açısından yoğunlaşmasına neden olarak taş oluşumuna zemin hazırlayabiliyor. Benzer bir mekanizma, hızlı kilo kaybedilen diyetler ve obezite cerrahisi sonrası dönemlerde de gözleniyor. Ayrıca bazı GLP-1 temelli ilaçların safra kesesinin boşalma fonksiyonunu etkileyebileceği ve safranın kesede daha uzun süre kalmasının taş oluşumunu kolaylaştırabileceği düşünülüyor. Ancak bu mekanizmaların tüm ilaçlarda aynı düzeyde geçerli olduğu kesin değil.

Tedavi öncesi ve sırasında hangi durumlar değerlendirilmelidir:

Safra kesesinde taş bulunması tek başına zayıflama iğnelerinin kullanımına mutlak engel oluşturmuyor, ancak daha önce safra kesesi ağrısı, akut kolesistit, safra kanalına taş düşmesi veya safra taşına bağlı pankreatit geçiren hastaların ayrıntılı değerlendirmesi gerekiyor. Belirgin şikâyetleri olanlarla hiç semptomu olmayanların yönetimi aynı olmayabilir; bu nedenle tekrarlayan ağrıları olan hastaların genel cerrahi uzmanları tarafından değerlendirilmesi öneriliyor.

Ayrıca zayıflama iğneleri kullanımı sırasında ortaya çıkan her karın ağrısının ilacın basit bir yan etkisi olarak değerlendirilmemesi gerektiği vurgulanıyor. Özellikle karının sağ üst bölümünde şiddetli veya uzun süren ağrı, tekrarlayan kusma, ateş ya da sarılık durumlarında gecikmeden tıbbi değerlendirme yapılmalıdır; bu bulgular safra kesesi ve safra yollarına ait komplikasyon göstergesi olabilir.

Kişiye özel karar verme gerekliliği:

Dr. Yalı, ilaç seçiminin ve tedavi planının hastanın mevcut sağlık durumu, önceki safra ile ilgili öyküsü ve beklenen fayda gözetilerek kişiye özel yapılması gerektiğini belirtti. Asimptomatik safra taşları olan her hastanın ameliyat edilmesini gerektirecek bir durum yok; ancak tedavi kararı alınırken riskler ve yararlar birlikte değerlendirilmelidir. Gerektiğinde cerrahi seçenekler de tartışılmalıdır.

Özetle, zayıflama iğleleri uygun hastalarda obezite tedavisinde önemli yararlar sağlayabilir; ancak GLP-1 reseptör agonistleri kullanımı safra kesesi ve biliyer sistem komplikasyonları açısından dikkat gerektirir ve mutlaka hekim kontrolünde sürdürülmelidir.

MEMORİAL KAYSERİ HASTANESİ GENEL CERRAHİ BÖLÜMÜ’NDEN OP. DR. ALİ CAN YALI, ZAYIFLAMA İĞNELERİNİN...

MEMORİAL KAYSERİ HASTANESİ GENEL CERRAHİ BÖLÜMÜ’NDEN OP. DR. ALİ CAN YALI, ZAYIFLAMA İĞNELERİNİN SAFRA KESESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİYLE İLGİLİ BİLGİ VERDİ.

Yazar
EDİTÖR

Elif Çelik

Selam! Ben Elif Çelik, 22 yaşındayım ve Bursa'dan bağlanıyorum. aksiyon.com.tr Gündem ekibinin en genciyim, yeni mezun oldum. Enerjim süper! Sosyal medya trendleri, sokak röportajları ve gençliğin nabzını tutan konular bende. Bu işe bayılıyorum!