Araştırmanın ana bulguları:
Getir ile Veri Enstitüsü iş birliğiyle Türkiye genelinde 18 yaş ve üstü bin 320 kişiyle yapılan Market Alışverişi ve Zaman Algısı Araştırması, tüketicilerin market tercihlerinde artık sadece fiyatı değil zaman, harcanan efor ve ulaşım maliyetini de değerlendirdiğini gösteriyor. Katılımcıların çevrimiçi market veya hızlı teslimat kanallarını tercih etme oranı %52 olarak ölçüldü.
Zaman ve maliyet hesabı:
Araştırma, haftalık veya daha kapsamlı market alışverişinin liste hazırlamadan ürünlerin eve yerleştirilmesine kadar ortalama 111 dakika sürdüğünü tespit etti. Çocuklarla yapılan alışverişte bu süre ortalama 181 dakikaye çıkıyor. Haftada bir yapılan bu rutin baz alınırsa, yıllık toplam en az 96 saate, yani yaklaşık 4 güne denk geliyor. Katılımcıların bildirdiği ortalama gidiş-geliş maliyeti 249 TL olduğuna göre, aynı sıklık tekrarlandığında yıllık ulaşım gideri yaklaşık 12.950 TL oluyor.
Neden online market tercih ediliyor:
Online kanal tercih sebepleri çeşitleniyor: kullanıcıların %44ü kampanya ve fiyat avantajı nedeniyle, %32si markete gitmeye vakit veya imkân bulamama nedeniyle, %30u üşenme nedeniyle ve %29u ağır veya hacimli ürün alımını kolaylaştırdığı için online marketi tercih ediyor. Kanalın öne çıktığı başlıca alanlar ise kolaylık %49, zaman tasarrufu %48 ve kampanya ile fiyat karşılaştırma %43 olarak sıralanıyor.
Tüketici davranışı ve algı:
Araştırma, katılımcıların %46sının sık sık aynı anda birden fazla işle ilgilenmek zorunda kaldığını ve %38inin günün kendisine yetmediğini hissettiğini ortaya koyuyor. Market alışverişine ayrılan sürenin yarıya inmesi durumunda katılımcıların %26sı kazanılan zamanı dinlenmeye veya uyumaya ayıracağını, %19u sevdikleriyle vakit geçireceğini, %18i ise kişisel bakıma ve kendisine zaman ayıracağını belirtiyor.
Fiziksel alışverişin zorlukları:
Fiziksel market deneyiminde en sık bildirilen zorluklar arasında %40 ile sıcak hava, %38 ile ağır ürünler, %36 ile kalabalık ve %26 ile ürünleri taşımak yer alıyor. Alışverişi yorucu bulanların oranı kadınlarda %46, erkeklerde %36 olarak kaydedildi. Bu veriler, kolaylığın yalnızca mesafe veya hızla sınırlı olmadığını, toplam eforun da belirleyici olduğunu gösteriyor.
Teknoloji, yapay zekâ ve kanal uyumu:
Getir CEOsu Batuhan Gültakan çalışmaya ilişkin değerlendirmesinde, kuruluşun 2015ten bu yana dakikalar içinde market ürünlerini ulaştıran bir model sunduğunu; bugün ise kullanıcıların hızlı teslimatın yanı sıra bütçesini koruma, alışverişi planlama ve eforu azaltma beklentisiyle hareket ettiğini vurguluyor. Gültakan, lojistikle fiziksel yükü; teknoloji ve yapay zekâ ile planlama ve karar verme yükünü azaltmayı hedeflediklerini, seçimi ve kontrolü ise kullanıcıda bıraktıklarını belirtiyor.
Yapay zekâdan beklenen katkılar:
Katılımcıların %47si yapay zekânın daha iyi fiyat veya kampanya bulmasını beklerken, %37si ihtiyaca uygun öneriler, %29u ise zaman kazandırmasını öncelikli görüyor. Kararın kullanıcıda kalmasını önemseyenlerin oranı %40. Yapay zekâ destekli özelliklerde bütçeye uygun alternatif ürün sunulması %44 ile ilk sırada; bunu sepete uygun kampanya veya ürün önerisi %36 ve unutulan ürünlerin hatırlatılması %30 izliyor.
Veri Enstitüsü Yönetim Kurulu Başkanı Bekir Ağırdır araştırmanın, tüketicinin kolaylık algısının yalnızca hızlı erişim değil; zaman, fiziksel efor ve bütçe yönetimini birlikte kapsadığını ortaya koyduğunu ifade ediyor.
Getir uygulamasında planlama araçları:
Getir, kullanıcıların alışveriş planlama sürecine yönelik özellikler sunuyor. Alışveriş Listem fotoğraf veya metin halindeki listeyi sepete dönüştürüyor; Hazır Sepet geçmiş alışverişlerden yola çıkarak öneriler sunuyor; kişiselleştirilmiş kampanya ve öneriler ise arama ve karşılaştırma süresini kısaltıyor. Gültakan bu yaklaşımla teknolojiyi, kullanıcının son kararını korurken karar alma sürecini kolaylaştıran bir akıllı asistana dönüştürmeyi hedeflediklerini belirtiyor.
GETİR CEO'SU BATUHAN GÜLTAKAN (SOLDA) VE VERİ ENSTİTÜSÜ YÖNETİM KURULU BAŞKANI BEKİR AĞIRDIR (SAĞDA)
