Yüzyılı aşkın kıraathane:
Erzurum'un Yakutiye ilçesinde yaklaşık 120 yıllık geçmişe sahip bir kıraathane, üç kuşaktır aynı aile tarafından işletiliyor. Mekân, 1971'den beri sürdürülen soğuk suyla çay demleme geleneği, zengin kütüphanesi ve yerel yaşamın içine işlemiş sohbet kültürüyle dikkat çekiyor.
Soğuk suyla çayın hazırlanış yöntemi:
İşletme yetkilileri, buradaki çayın öğlen ya da akşam çayından farklı bir yöntemle hazırlandığını vurguluyor. Önce demliğe soğuk su dolduruluyor, üzerine çay otu konup ateşin üzerinde 15-20 dakika bekletiliyor; ardından tam kaynamadan alınarak kaynayan suyun üzerine bırakılıyor ve yaklaşık yarım saat daha demlenmeye bırakılıyor. Demliğin hacmi nedeniyle bir demliğe 30-35 bardak su alındığı, ideal oranın ise her demliğe dört bardak çay otu olduğu belirtiliyor. Fazla ya da az çay otu kullanımının rengini ve tadı etkilediği, en iyi lezzetin ilk ürünün seçilip 7-8 ay dinlendirilmiş çayıyla elde edildiği aktarılıyor.
Türkiye'de soğuk suyla çay demlenen tek kıraathane burası şeklindeki ifade, işletmecinin geleneğin benzersizliğine duyduğu güveni özetliyor.
Sosyal yapı, kurallar ve yaşatılan gelenekler:
Mekânın yalnızca bir çay evi olmaktan öte bir buluşma noktası olduğu vurgulanıyor. Kıraathanede 40 yılı aşkın süredir devam eden satranç geleneği var; ayrıca kütüphane, sohbet ve kuşaklar arası dayanışma öne çıkıyor. Mekânda sigara içilmesi kesinlikle yasak ve ziyaretçilere sobada közlenmiş patates gibi geleneksel ikramlar da sunuluyor. İşletme yalnızca nakit ödeme kabul ediyor.
Müdavimlerden gelen anlatımlarda mekânın sosyal dayanışma boyutu ön plana çıkıyor; emekliler ve büyükler, genç öğrencilerin çay paralarını gizlice ödeyerek dayanışmayı sürdürüyor. Bu uygulamalar, kıraathanenin yalnızca çay içilen bir yer değil, aynı zamanda yerel örf ve adetlerin yaşatıldığı bir mekân olduğunun göstergesi olarak özetleniyor.
Üç kuşaktır süren bu uygulama, hem hazırlık yöntemi hem de toplumsal işleyişiyle bölge kültürüne özgü bir miras olarak korunuyor.
ERZURUM’UN YAKUTİYE İLÇESİNDE YAKLAŞIK 120 YILLIK GEÇMİŞE SAHİP BİR KIRAATHANE, ÜÇ KUŞAKTIR YAŞATILAN GELENEKLERİYLE DİKKAT ÇEKİYOR. ÖNER TEMELLİ AİLESİNDEN GELEN ÇAY GELENEĞİNİ ANLATTI.