Yufka ustalarının görünmeyen emeği
Samsun’un Çarşamba ilçesinde 12 yıldır yufkacılık yapan ve 4 çocuk annesi Hanife Öztekin, çıraklıktan başlayıp zamanla kendi işletmesini kurduğunu belirtiyor. Öztekin, sofraların vazgeçilmezi yufkanın dışarıdan göründüğü kadar kolay üretilmediğini, üretimin bir paket hâline gelene kadar yoğun emek gerektirdiğini vurguluyor.
Üretim süreci ve emek yoğunluğu
Öztekin’e göre bir yufkanın sofraya ulaşması sırasında geçen aşamalar; hamurun yoğrulması, kesme, bezeleme, açma, pişirme, sulama ve paketleme gibi işlemlerle devam ediyor. Bu süreç toplamda yaklaşık on farklı aşama içeriyor ve her aşama dikkat ve fiziksel güç gerektiriyor.
Öztekin, fiyat algısının üreticiler için en büyük zorluklardan biri olduğunu söylüyor: "Bir paket sigaraya verilen para kimseye fazla gelmiyor. Ama aynı kişi yufkaya verdiği ücreti pahalı bulabiliyor. Oysa yufkanın arkasında saatler süren bir emek var. İnsanlar bu süreci görse, fiyatın aslında emeğin karşılığı bile olmadığını daha iyi anlayacaktır".
Öztekin ayrıca kuru yufkanın doğru şekilde kurutulup muhafaza edildiğinde bir yıl boyunca bozulmadan saklanabildiğini, talebin özellikle kış aylarında arttığını belirtiyor. Bayram öncesinde üretimin ise yaklaşık 50-60 kilogram yükseldiğini, yoğunluğun arife gününden önceki günlerde yoğunlaştığını ekliyor.
Çıraklık, öğrenme süreci ve fiziksel zorluklar
Yaklaşık bir yıldır yufka üretiminde çalışan Suna Dilek, mesleği iş başında öğrendiğini ve hâlâ kendini geliştirmeye devam ettiğini aktarıyor. Ustalarının yönlendirmesiyle basma, ezme, dizme gibi üretimin çeşitli bölümlerini zamanla öğrendiğini belirtiyor.
Dilek, üretimin fiziksel açıdan yorucu olduğunu; gün boyunca ayakta çalışmanın bel ve bacak ağrılarına neden olduğunu söylüyor. Üretimin aksatmamak için kısa molaların ardından işe dönüldüğünü ve gün sonunda yine de yorgunluk hissedildiğini ifade ediyor.
Özellikle kış ayları, Ramazan ayı ve bayram öncesi üretim temposunun belirgin şekilde arttığını belirten Dilek, bu dönemlerde hazırlanan hamur miktarının neredeyse iki katına çıktığını ve yoğun günlerde mesainin geç saatlere kadar sürdüğünü anlatıyor. Artan talebi karşılamak için çalışanların daha büyük bir özveriyle üretimi sürdürdüğünü vurguluyor.
SAMSUN’UN ÇARŞAMBA İLÇESİNDE 12 YILDIR YUFKACILIK MESLEĞİNİ SÜRDÜREN 4 ÇOCUK ANNESİ HANİFE ÖZTEKİN ZAMANLA EDİNDİĞİ TECRÜBELERDEN YOLA ÇIKARAK MESLEĞİ DEVAM ETTİRDİĞİNİ SÖYLEDİ.
