Yozgat'ta çoban köpekleri: Sürülerin bekçisi ve çobanların can dostu
Yozgat’ın Akdağmadeni ilçesi Şahnederesi köyünde hayvancılık ve çobanlık yapan Erkan Taştan, çoban köpeklerinin sürü güvenliğindeki rolünü ve çobanla kurdukları güçlü bağı anlattı. Taştan, küçük yaştan beri çobanlık yaptığını ve çoban köpeğinin bir çoban için vazgeçilmez olduğunu vurguladı.
Çoban köpeklerinin rolü ve davranış biçimi
Taştan, çoban köpeklerinin çobanın yoldaşı, can dostu olduğunu belirterek, sürüye zarar verilmediği sürece insanların üzerine saldırmadıklarını söyledi. Bölgenin ormanlık yapısı nedeniyle köpeklerin yokluğunda hayvanların yarıdan fazlasının kış aylarında kurtların avı olma ihtimalinin yüksek olduğunu ifade etti. Taştan, köpeklerin sürüyü terk etmediğini ve sahibine duydukları sadakati şöyle anlattı: "Dostum dediğin adam bile seni yarı yolda satabilir mi? Satar. Ama bu hayvan vallahi satmaz beni. Dağda hayvanların yanında açlıktan ölsün, dağdaki hayvanları bırakıp da eve gelmezler."
Koruma görevi: domuz ve kurtlara karşı savunma
Taştan, çoban köpeklerinin öncelikli görevinin domuz, kurt gibi yabani hayvanları uzaklaştırmak olduğunu söyledi. Kurtçuluk özellikleri hakkında, göz yapısına dikkat çekerek "Kurtçu köpeklerde özellikle gözleri çekik olması lazım. Gözleri çekik olan köpek kurtçu olur" dedi. Kendi köpeğinin yaklaşık 10 yaşında olduğunu, 5-6 köpeği daha bulunduğunu ve bölgenin yoğun yabani hayvan tehdidine karşı sürekli yavru (inik/enik) yetiştirmek zorunda kaldığını anlattı.
Avcılarla yaşanan sorunlar
Taştan, avcıların köpeklere yönelik davranışlarından şikayetçi. Avcıların köpekleri kendilerine tehdit olarak görüp tüfek doğrulttuğunu, bir süre önce bir çoban köpeğinin öldürüldüğünü aktardı. Taştan, avcılara ilişkin gözlemini şöyle özetledi: "Av yapmasınlar demiyorum. Avını yapsınlar. Normalde benim köyümde avcılar sürekli benden sürüyü nereye götüreceğimi sorarlar, takip ederler."
Irk tercihleri ve yetiştirme yöntemi
Irk tercihinden bahseden Taştan, köpeklerinin hepsinin Kangal olduğunu, başka ırk karışımı yapmadığını söyledi. "Hepsi bunun yavruları. Başka yabancı köpek katmıyorum. Aynı ırktan devam ediyorum" ifadelerini kullandı. Eşinin öldüğünü, kalan dişi ile yavrularını yetiştirdiğini belirtti ve şu an dört eke dört de enik var diyerek sürekli yavru yetiştirme gereksinimini vurguladı. Karabaş, akbaş gibi diğer çoban köpeği türlerini tanıdığını, akbaşı beslediğini ancak Kangaldan üstün bulmadığını ifade etti.
Son söz: Sürüler ve av alanları arasındaki denge çağrısı
Taştan, çoban köpeklerini bir sürüyle değiştirmeyeceğini, köpeklerin kendisi için çok daha değerli olduğunu belirtti ve avcıların hayvanların otlatıldığı alanlardan uzak bölgelerde avlanmasını istedi. Bu talep, hem sürülerin güvenliği hem de bölge hayvancılığının sürdürülebilirliği açısından Taştan'ın öncelikli beklentisi olarak öne çıkıyor.
Sürünün muhafızı çoban köpekleri, çobanlara can dostu oluyor
