Yozgat'ta bozkırda fındık üretimi denemesi
Yozgat'ın Sorgun ilçesi Aşağıcumafakılı köyünde yaşayan çiftçi Yahya Kızılkaya, bozkır niteliğindeki arazisinde üç yıldır sürdürdüğü fındık denemelerinde ürün almaya başladı. Bölgedeki yaygın kanaatin aksine Kızılkaya, farklı çeşit denemeleri sonucu iklime en uygun türü belirledi.
Denemeler ve tür seçimi
Kızılkaya, Ordulu arkadaşlarının tavsiyesiyle çeşitli fındık fidanları getirip denemelerde bulundu. Uzun denemeler sonucunda bölgeye uyum sağlayan türün "çakıl fındığı" olduğunu tespit etti. Kızılkaya, bu türün geç açması nedeniyle don zararına daha dayanıklı olduğunu ve yağışı sevdiğini belirtti.
Çiftçi uygulamalarını şöyle anlattı: "Burası bozkır boş bir tarlaydı. Ordu’da arkadaşlarım var. Bir gün buraya geldik. Arkadaşlarım tarlayı neden boş beklettiğimi sordu. ‘Ne yapalım ağabey?’ dedim. ‘Burayı güzel bir fındık bahçesi yapalım’ dediler. Gittik getirdik. 3 yıl oldu. Bu yıl ürün vermeye başladı."
Verim, alan ve gelecek planları
Kızılkaya, toplam 10 dönüm arazisinin 5 dönümünü fındık bahçesine dönüştürdü ve bahçenin üçüncü yılında verim almaya başladığını söyledi. Geçmiş yıllara ilişkin verdiği rakamlar arasında önceki toplamada 8–10 kilo fındık elde ettiğini, geçen yıl don nedeniyle verimin düştüğünü, bu yıl ise üretimin arttığını belirtti.
Gelecek planları hakkında Kızılkaya, ceviz ağaçlarını söküp arazinin tamamını fındığa çevirmeyi hedeflediğini vurguladı: "İleride bakacağım. Seneye cevizleri de söküp komple fındığa çevireceğim. Kendimi kobay olarak kullanayım da, ben kendi başımı yakayım başkalarının başını yakmayayım."
Karşılaşılan zorluklar ve yerel algı
Çevresinden olumsuz yorumlar aldığını aktaran Kızılkaya, başlangıçtaki çekincelerine rağmen denemeye devam ettiğini söyledi: "Çevremdekiler ‘Olmaz’ dediler. İlk başta biraz hevesim kırılır gibi oldu ama ‘Deneyeceğim’ dedim. Ne kaybederim ki? En fazla 3-5 sene zahmeti olur. Ama değdi."
Kızılkaya, denemelerle elde edilen sonuçlara dayanarak bölgedeki çiftçilere alternatif ürün yetiştirme konusunda umut verici bir örnek sunduğunu ve arkadaşlarının dördüncü yıldan sonra tam verim beklediklerini ifade etti.
Öne çıkan veriler: Sorgun, Aşağıcumafakılı köyü; üretici: Yahya Kızılkaya; deneme süresi: 3 yıl; mevcut fındık alanı: 5 dönüm; toplam arazi: 10 dönüm; tür: çakıl fındığı; önceki elde edilen miktar: 8–10 kg.
YAHYA KIZILKAYA
