Kurumun dijitalleşme hedefi ve ulaşılan veriler:
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından paylaşılan bilgilere göre, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı (TÜYEK) kamuya açık dijital portalında 485 bin yazma ve nadir matbu eseri kullanıcıların erişimine sundu. Portalın üye sayısı 30 bini aşarken, toplam ziyaretçi sayısı 1 milyon 366 bin 708 olarak kaydedildi. Eser görüntüleme sayısı 5 milyon 863 bin 19, görüntülenen sayfa sayısı 15 milyon 435 bin 539, indirilen sayfa sayısı ise 1 milyon 603 bin 275 olarak bildirildi.
Portalın işleyişi ve erişim koşulları:
Dünyanın en büyük yazma eser portalı niteliğindeki sistemi üzerinden kullanıcılar, haftanın her günü ve günün her saatinde eserleri inceleyebiliyor. Eserlerin yüksek çözünürlüklü görüntülerine erişim ve indirme için portalda ücretsiz üyelik gerekmektedir. TÜYEK, künye bilgileri ve dijitalleştirilmiş materyallerin yer aldığı portala www.yek.gov.tr adresinden erişim sağlandığını duyurdu.
Uzmanlık zinciri ve koruma önlemleri:
Geçmişleri bin 500 yıla kadar uzanan yazma eserlerin dijitalleştirilmesi her aşamada özel uzmanlık gerektiriyor. Eserlerin raflardan indirilmesi, görüntülenmesi ve tekrar yerine konulması süreçleri konservasyon uzmanları ve restoratörlerin gözetiminde titizlikle yürütülüyor. Bu çalışmalar sayesinde özgün nüshaların sürekli kullanım kaynaklı yıpranması azaltılıyor ve eserler muhtemel afetlere karşı dijital olarak korunuyor.
Teknik standartlar ve uygulama süreci:
TÜYEK, dijitalleştirme süreçlerinde uluslararası koruma ve görüntüleme standartlarını esas alıyor. Her eserin konservasyon uygunluğu işlem öncesi değerlendiriliyor; fiziksel bütünlüğe zarar vermeyen yöntemlerle yüksek çözünürlüklü dijital görüntüler oluşturuluyor ve bibliyografik kayıtlar uluslararası kataloglama ölçütlerine göre hazırlanıyor. Tamamlanan kayıtlar kurumun resmi sitesinde erişime açılıyor.
Yeni teknolojiler ve çalıştaylar:
Kurum, dijitalleşme uygulamalarını geliştirmek amacıyla alan uzmanlarıyla çalıştaylar düzenliyor. Bu kapsamda 27 Şubat 2025 tarihinde "Yazma Eserler ve Dijitalleşme" çalıştayı; 11 ve 25 Haziran 2026 tarihlerinde "Klasik Kaynaklar: İslam ve Osmanlı Yazılı Mirasının Geleceği: Envanterden Korpusa, Dijitalleştirmeden İşlenebilir Metne" başlıklı oturumlar; ve 29 Temmuz 2026 tarihinde "Yazma Eserlerde Dijitalleşme: Yeni Yaklaşımlar" çalıştayı gerçekleştirildi. TÜYEK ayrıca, yapay zeka dahil olmak üzere yeni teknolojilerin sunduğu imkanları takip ederek yazma eserlerin dijitalleştirilmesi, kataloglanması ve işlenebilir metne dönüştürülmesi çalışmalarını sürdürüyor.
Mehmet Nuri Ersoy, dijitalleşme sürecinde görev alan TÜYEK çalışanları, konservasyon uzmanları, restoratörler ve tüm ekip arkadaşlarına teşekkür etti ve çalışmaların uluslararası standartlarda devam edeceğini vurguladı.
KÜLTÜR VE TURİZM BAKANI MEHMET NURİ ERSOY, YÜZLERCE YILLIK İLİM, KÜLTÜR VE DÜŞÜNCE MİRASININ ULUSLARARASI STANDARTLARDA DİJİTALLEŞTİRİLEREK DÜNYANIN DÖRT BİR YANINDAKİ ARAŞTIRMACILARIN VE MERAKLILARIN ERİŞİMİNE SUNULDUĞUNU BİLDİRDİ.
