Yaz aylarının iki kabusu: klima zatürresi ve yaz ishali uyarısı
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, yaz mevsiminde artan sıcaklıklarla birlikte klima kullanımına bağlı lejyoner hastalığı (klima zatürresi) ve gıda ile su kaynaklı yaz ishallerinde artış gözlendiğini belirterek vatandaşlara uyarılarda bulundu.
Lejyoner hastalığı: riskli ortamlar ve belirtiler
Özkaya, hava sıcaklıklarının yükselmesiyle alışveriş merkezleri, iş yerleri, oteller ve evlerde klima kullanımının yaygınlaştığını; ancak klimaların uygun şekilde temizlenmemesi durumunda legionella bakterisinin üreyerek aerosol yoluyla akciğerlere taşınabileceğini söyledi. Bu durumun ciddi zatürre vakalarına yol açabildiğini vurguladı.
Halk arasında "klima çarpması" olarak adlandırılan tabloya ilişkin olarak Özkaya, hastalığın tablo ve semptomlarını şöyle açıkladı: baş ağrısı, göz, burun ve boğazda tahriş, geçmeyen öksürük, boğazda gıcık hissi, baş dönmesi, kaşıntı; daha spesifik olarak ise yüksek ateş, eklem ağrıları ve halsizlik öne çıkmaktadır. Risk altında olan mekanlar arasında oteller, merkezi havalandırma sistemine sahip iş yerleri, kongre merkezleri, termal tesisler, ofis ve bankalar sayıldı.
Alınması gereken önlem olarak Özkaya, klimaların filtre ve bakımının düzenli yapılmasının büyük önem taşıdığını belirtti.
Yaz ishalleri: nedenler ve korunma
Yaz aylarında görülen bir diğer önemli sorun olarak gıda ve su kaynaklı enfeksiyonlar dikkat çekiyor. Özkaya, yüksek sıcaklıklarda bakteri ve virüslerin gıdalarda hızla çoğaldığını; uygun koşullarda saklanmayan yiyeceklerin tüketilmesi ile kirli suların kullanılmasının yaz ishallerinin başlıca nedenleri arasında olduğunu belirtti.
Yaz ishallerini tetikleyen risk faktörleri arasında bozulmuş gıdalar, kontamine su ve buz, yetersiz el hijyeni ile kirli havuz ve deniz suyunun yutulması sayıldı. Özkaya, sıcak havalarda soğuk zincirin korunmasının ve kişisel hijyen kurallarına uyulmasının hayati önem taşıdığını vurguladı.
Özkaya, Dünya Sağlık Örgütü'nün uyarılarına atıfla, özellikle tropikal iklime sahip bölgelerde çiğ tüketilen marul ve benzeri yapraklı sebzeler aracılığıyla bulaşabilen paraziter enfeksiyonların sık ve sulu ishal, mide bulantısı, karın krampları, şişkinlik ve hafif ateş gibi belirtilerle seyredebileceğini hatırlattı.
Vatandaşlara ve işletmelere öneriler
Prof. Dr. Özkaya'nın önerileri özetle şunlardır: Yeşillikler bol suyla iyice yıkanmalı, mümkünse pişirilerek tüketilmeli, dış yapraklar temizlenmeli. Gıda hazırlayan işletmeler hijyen kurallarına azami özen göstermeli; klimaların düzenli bakım ve temizliği ihmal edilmemelidir. Ayrıca soğuk zincirin korunması, el hijyeninin sağlanması ve yüzme suyunun yutulmamasına dikkat edilmesi gibi temel önlemler tekrarlandı.
Özetle, yaz döneminde hem klima kaynaklı solunum yolu enfeksiyonlarına karşı ortam bakımının düzenli yapılması hem de gıda ve su güvenliğine ilişkin hijyen önlemlerine titizlikle uyulması gerektiği vurgulanmıştır.
GÖĞÜS HASTALIKLARI UZMANI PROF. DR. ŞEVKET ÖZKAYA, YAZ AYLARINDA ARTAN SICAKLIKLARLA BİRLİKTE KLİMA KULLANIMINA BAĞLI GELİŞEN LEJYONER HASTALIĞI (KLİMA ZATÜRRESİ) İLE GIDA VE SU KAYNAKLI YAZ İSHALLERİNDE BELİRGİN ARTIŞ YAŞANDIĞINI BELİRTEREK VATANDAŞLARA ÖNEMLİ UYARILARDA BULUNDU.
