Yaz aylarında artan spor yaralanmalarına dikkat
Medline Adana Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. M. Zeki Karaoğlan, yürüyüş, koşu, bisiklet, yüzme, futbol ve plaj sporları gibi açık hava aktivitelerinin sağlığa önemli faydalar sağladığını ancak gerekli önlemler alınmadığında çeşitli yaralanmalara zemin hazırlayabildiğini belirtti. Karaoğlan, müdahalede gecikmenin tedaviyi uzattığını ve kalıcı sorunlara yol açabileceğini söyledi.
Yazın vakalar artıyor
Karaoğlan, "Yaz aylarının gelmesiyle birlikte açık havada yapılan spor aktivitelerinde belirgin bir artış gözleniyor. Spor yaralanmaları sanıldığı gibi yalnızca profesyonel sporcuların başına gelmiyor" ifadelerini kullandı. Sürekli masa başında çalışanlar, düzenli egzersiz alışkanlığı olmayanlar ve fazla kilolu bireylerin spor esnasında daha yüksek risk taşıdığına dikkat çekti.
Risk faktörleri ve sık görülen yaralanmalar
Ani yön değiştirme gerektiren futbol, basketbol ve tenis gibi branşlarda diz ve ayak bileği yaralanmaları daha sık görülür. Bisiklet ve scooter kazalarına bağlı kırık ve çıkık vakalarında da artış olur. Çocuklar ve ileri yaş grubundaki bireylerde düşme ve çarpmaya bağlı sakatlanmalar daha sık ortaya çıkmaktadır. Karaoğlan, spor programlarının kişinin yaşına, fiziksel kapasitesine ve sağlık durumuna uygun şekilde planlanmasının önemini vurguladı.
Isınma ve egzersiz planlaması
Isınmadan spora başlamak riski artırır. Spor öncesinde kas ve eklemleri aktiviteye hazırlamak için en az 10-15 dakika ısınma yapılması, egzersiz yoğunluğunun aniden değil kademeli olarak artırılması gerektiğini belirtti. Kısa sürede yüksek performans göstermeye çalışmanın ve fiziksel kapasitenin üzerinde egzersiz yapmanın yaralanma riskini yükselttiğini aktardı.
Sıcak havanın etkisi
Yüksek sıcaklıkların sadece güneş çarpması riskini artırmadığını, aynı zamanda dikkat dağınıklığı ve performans düşüklüğüne yol açtığını söyledi. Terlemeyle birlikte oluşan sıvı ve mineral kaybının kas kramplarını tetikleyebileceğini ve öğle saatlerindeki yoğun fiziksel aktivitelerde yaralanma ihtimalinin daha yüksek olduğunu ifade etti.
Erken müdahale önem kazanıyor
Ağrı, şişlik, morarma, şekil bozukluğu ve hareket kısıtlılığı gibi belirtilerin genellikle kırık, çıkık ya da bağ yaralanmalarının habercisi olduğunu belirten Karaoğlan, üzerine basamama veya ilgili uzvu hareket ettirememe durumlarında zaman kaybetmeden donanımlı bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini söyledi. Erken tanı ve tedavinin iyileşme sürecini hızlandırdığına dikkat çekti.
Basit ama etkili öneriler
Karaoğlan, yaz aylarında spor yaparken dikkat edilmesi gerekenleri şöyle sıraladı: Spora başlamadan önce en az 10-15 dakika ısınma yapın; egzersiz yoğunluğunu kademeli artırın; yaşınıza ve fiziksel durumunuza uygun sporları tercih edin; yeterli miktarda su tüketerek sıvı kaybını önleyin; uygun spor ayakkabısı ve koruyucu ekipman kullanın; aşırı ağrı veya zorlanma hissederseniz aktiviteyi sonlandırın; özellikle sıcak havalarda spor için sabah veya akşam saatlerini tercih edin.
ORTOPEDİ VE TRAVMATOLOJİ UZMANI OP. DR. M. ZEKİ KARAOĞLAN
