Mandalar yaylalarda göl ve çamurda serinliyor:
Ankara’nın Kızılcahamam ilçesindeki Kasımlar, Hıdırlar ve Sarıçam yaylaları, yaz sıcaklarında manda besiciliği için uygun çevre koşulları sunuyor. Mandalar günün büyük bölümünü meralarda otlayarak geçiriyor; serinlemek için yaylalardaki göl ve çamur birikintilerine girerek rahatlıyorlar. Bu doğal ortam, hem hayvan refahını hem de süt kalitesini etkileyen önemli bir unsur olarak öne çıkıyor.
Süt kalitesi ve besin değeri:
Beslenme ve Diyetetik Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Nevin Şanlıer manda sütünün besin değerleriyle ilgili şu değerlendirmeyi yapıyor: "Manda sütünü diğer sütlerle karşılaştıracak olursak yağ içeriği, protein içeriği oldukça yüksek bir süttür. O nedenle enerji içeriği yüksektir. Karbonhidrat açısından baktığımız zaman da diğer sütlerle benzerdir. Özellikle 100 mililitre dediğimiz yani bir çay bardağı kadar sütü değerlendirecek olursak, protein oranı yüzde 4,5’dir. Yani 100 mililitrede sütte 4,5 gram protein vardır, 7-8 gram kadar da yağ var. Dolayısıyla bu da enerji içeriğinin yükselmesine sebep oluyor. Bunun dışında diğer besin ögeleri açısından da bakacak olursak, manda sütü vitamin ve mineral açısından oldukça zengin bir süttür".
Prof. Dr. Şanlıer, manda sütünün beyaz renginin beta karotenin A vitaminine dönüşmesinden kaynaklandığını ve bu süt ile "çok iyi kaymak yapılır, tereyağı yapılır, yoğurt ya da peynir yapımı da çok kalitelidir" dediğine dikkat çekiyor. Uzmanın vurguladığı üzere sütün yüksek kuru madde, yağ ve protein oranı kaymak, tereyağı ve yoğurt üretiminde tercih edilme nedenlerinin başında geliyor.
Pazar, üretim maliyeti ve talep:
Şarküteri işletmecisi Nafi Erdem manda yoğurdunun halk arasında bilinen ve talebi olan bir ürün olduğunu belirtiyor: "Manda yoğurdu mineral açısından son derece güçlü olmasından dolayı talebi olan bir yoğurttur. Manda yoğurdu halkımızın tanıdığı bir üründür. Belirli bir müşteri yapısı var, bu doğrultularda satışımız devam ediyor. Manda yoğurdu mide açısından son derece faydalıdır. Mineral açısından yüksek olmasından dolayı vücutta bir hayli faydaları var. Mide enzimlerini ve bağırsakları düzenliyor. Manda yoğurdu halk arasında talebi olan bir ürün".
Erdem, üretim maliyetlerinin yüksekliğinin satış fiyatlarına yansıdığını vurguluyor: 500 gram manda yoğurdunun satış fiyatı ortalama 350-400 lira civarında; kiloya vurulduğunda ise 700-800 lira bandına denk geliyor. Bu fiyatlandırma tüketici tercihlerini etkilerken, üretimin artması ve maliyetlerin dengelenmesi halinde talebin genişleyebileceği değerlendiriliyor.
Yayla koşulları, manda sütü kalitesi ve yüksek katma değerli süt ürünleri arasındaki ilişki, Kızılcahamam bölgesinde hem üreticiler hem de tüketiciler için belirleyici bir konu olmayı sürdürüyor.
ANKARA'NIN KIZILCAHAMAM İLÇESİNDEKİ YAYLALARDA SICAKTAN BUNALAN MANDALAR, GÖL VE ÇAMUR BİRİKİNTİLERİNE GİREREK SERİNLİYOR. UZMANLAR, YÜKSEK YAĞ VE PROTEİN İÇEREN MANDA SÜTÜNÜN KALİTELİ YOĞURT YAPIMINDA TERCİH EDİLDİĞİNİ BELİRTİYOR.
