Çorum Alaca'da yarım asırlık ayakkabı tamirciliği
Alaca ilçesinde yaşayan 73 yaşındaki Hüsnü Donalı, yaklaşık 50 yıldır eskimiş ayakkabıları yeniden kullanıma hazırlayarak mesleğini sürdürüyor. Askerlik görevini tamamladıktan sonra 1,5 yıl çıraklık yapan Donalı, ustasının gözleri rahatsızlanınca dükkanı devraldı ve ilk yıllarını tahta barakada geçirerek mesleğe başladı. Dört çocuk babası usta, yıllar içinde yetiştirdiği 13 çırağı ile aile geçimini sağlamış, ilçede birçok ustanın yetişmesine katkı sunmuştur.
Mesleğe başlama ve yıllarca süren çalışma:
Donalı, meslek hayatını ve anılarını şu sözlerle aktarıyor: "Askerden sonra bir dükkan açtım. Yarım asırdır devam ediyorum. 1,5 sene çıraklık yaptım, ustam eniştemdi. Sonra onun gözleri görmemeye başladı. Kendim dükkanımı açtım, devam ettim. Bir sene, bizim tahta baraka dediğimiz barakalarda devam ettik. Ondan sonra caminin altında dükkanımı açtım. 13 tane çırağım vardı. İkisi de oğullarım. Onlar da mesleği yapmadılar. Şu an iki tane çırağım bu mesleğe devam ediyorlar. Eskiden çok işimiz olurdu, gece gündüz çalışırdık. Ben saat 02.00'de dükkanda çalışırken bekçi gelirdi, cama vururdu, 'oğlum, sesini meydandan duydum, yeter, evine gidip istirahat et' derdi. Allah'a şükürler olsun, mesleğimden memnunum. Bu mesleği severek yaptım. Dört tane çocuğum var, Allah'ın izniyle onları yetiştirdim, hepsini evlendirdim. Ayakkabı satışını bıraktım. Zaten 10-15 sene gibi bir süre ayakkabı satışı yaptım. İşim şu anda da güzel. Evet, çırağım yok ama rahatım. İşlerim de iyi"
Gençlerin ilgisizliği ve mesleğin değeri:
Donalı, gençlerin zanaata ilgi göstermemesinden yakınıyor ve çırak eksikliğinin ileride sorun yaratabileceğini söylüyor: "Çocuklar büyüyor, buraya gelince onları yetiştiremiyoruz. Gelen de yok. Halbuki ben çok güzel para kazandım. Allah bereket versin. Çalışana iş var. Ama gençler herhalde hazırcılar, biraz kolay iş istiyorlar. Tamiratı yapan başka yok. Eskiden yapılmayacak gibi, bayağı yırtık ayakkabılar geliyordu. Şimdi normal yırtılmış ayakkabılar geliyor, yapıyoruz. Sanat bir başkadır. Büyükler derler ki 'sanat altın bileziktir.' Öğrensinler, gerekirse yapmasınlar. Bu, ileride lazım olan bir şey. Bu meslek bitmez. Aynı berberin işi gibi. Sakalı tıraş ediyor, yeniden geliyor. Ayakkabı da yırtılınca atacak bir durumumuz yok. Ayakkabılar biraz pahalı. Mesela 2 bin 500-3 bin liraya ayakkabı satılıyor. Herkes atıp da yeniden alamaz. Ama tamir olursa daha iyi olur. Gençlere de gelsin, tamircilik öğrensin. Bir mesleğiniz olsun, ileride yaparsınız"
Usta Donalı'nın sözleri, geleneksel el sanatlarının yerel ekonomideki sürdürülebilirliğine ve usta-çırak ilişkilerinin önemine dikkat çekiyor. İlçede halen görev yapan diğer dört ayakkabı tamircisinin de ustası olduğunu belirten Donalı, teknolojik değişime ve hayat koşullarına rağmen dükkanının kapısını her sabah ilk günkü heyecanla açmaya devam ediyor.
ÇORUM'UN ALACA İLÇESİNDE YARIM ASIRDIR AYAKKABI TAMİRCİLİĞİ YAPAN 73 YAŞINDAKİ HÜSNÜ DONALI, İLERLEYEN YAŞINA RAĞMEN MESLEĞİNİ İLK GÜNKÜ AŞKLA SÜRDÜRÜYOR.
