bahçeşehir sempozyumunda yapay zeka yol haritası paylaşıldı
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Bahçeşehir Üniversitesi Beşiktaş güney kampüsünde düzenlenen 'Kurumlarda Yapay Zeka: Güvenlik, Etik, Entegrasyon ve Ekonomik Değer' başlıklı sempozyumda Türkiye'nin yapay zeka stratejisini ve önceliklerini açıkladı. Sempozyuma; Bahçeşehir Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Esra Hatipoğlu, akademi, iş dünyası temsilcileri, dekanlar, öğrenciler ve çok sayıda davetli katıldı. Kacır, konuşmasında hem insan merkezli yaklaşımı hem de altyapı ve yetkinlik hedeflerini vurguladı.
eğitim, yetkinlik ve kapsayıcı atölye planı:
Bakan Kacır, 2026-2030 Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı çerçevesinde öncelikli hedeflerin eğitim ve yetkinlik geliştirme olduğunu belirtti. Plan kapsamında 81 ilde kurmayı hedefledikleri Yapay Zeka Okuryazarlığı Atölyeleri ile iki yılda 5 milyon vatandaşa ulaşılması hedefleniyor. Ayrıca hedefler arasında 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanı ve 100 bin yapay zeka uygulama profesyoneli yetiştirmek bulunuyor. Bu programlar; gençlerden emeklilere, kamu çalışanlarından KOBİ temsilcilerine kadar geniş bir kitleye yönelik tasarlanacak eğitimleri kapsayacak.
Kacır, akademi ile sanayi arasındaki eşgüdümü güçlendirecek adımlardan da bahsetti. TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü ile akademik yetkinlikleri sanayinin ihtiyaçlarıyla buluşturduklarını, ARF yüksek başarımlı hesaplama kümesini hizmete alarak araştırmacı ve girişimcilerin işlem kapasitesi ihtiyaçlarını karşılayacaklarını söyledi. Ayrıca yapay zeka girişimlerinin EuroHPC süper bilgisayarlarından ve MareNostrum 5 işlem kapasitesinden yararlanmasına imkân tanındığı ifade edildi.
altyapı, veri paylaşımı ve ekonomik destek mekanizmaları:
Kacır, veri ve dijital altyapı yatırımlarına da dikkat çekti. Sağlıktan tarıma, eğitimden e-ticarete kadar farklı alanlarda en az 2 bin kamu veri setinin Ulusal Veri Kütüphanesi'nde erişime açılacağı, bunun araştırmacılar ve şirketler için yenilikçi çözümler geliştirme zeminini genişleteceği belirtildi. Veri merkezleri, bulut ve yapay zeka altyapılarında özel sektör öncülüğünde en az 10 milyar dolar tutarında kaynak harekete geçirileceği, veri merkezi kurulu gücünün 2030'a kadar en az 1 gigavat seviyesine çıkarılmasının hedeflendiği aktarıldı.
KOBİ'lerin yapay zekâ teknolojilerine erişimini kolaylaştırmak üzere KOSGEB Yapay Zeka Kredi Programı ve yapay zekâ kuponları gibi finansal destek mekanizmaları devreye alınacak. Ayrıca Rekabet Öncesi İş Birliği Programı kapsamında Türkçe Büyük Dil Temel Modeli uyarlama çağrısı ile yerli dil modellerinin sektörel uygulamalara dönüşümü hızlandırılacak.
Programlar arasında TEKNOFEST, Milli Teknoloji Uzmanlık Programları, Deneyap Teknoloji Atölyeleri, 42 Okulları ve Yapay Zeka ve Teknoloji Akademisi gibi uygulamalarla gençlerin yetkinlik kazanmalarının sürdürüleceği vurgulandı.
etik, güven ve düzenleyici çerçeve:
Kacır, teknolojik gelişmelerin insan hakları, mahremiyet ve adalet ilkeleriyle uyumlu olması gerektiğini güçlü ifadelerle dile getirdi. Konuşmasında, ’Hiçbir algoritma, insanın ahlaki ve hukuki sorumluluğunu ortadan kaldıramaz’ diyerek özellikle savaşa ve sivillerin korunmasına ilişkin örneklerle teknolojinin kötüye kullanım tehlikelerine dikkat çekti. Bu çerçevede eylem planında güvenin temel bir eksen olarak ele alındığı ve kullanıcıların güvenini sağlamayan uygulamaların geniş kabul görmeyeceği belirtildi.
Planın düzenleyici tarafında ise öncelikli sektörlerde kurulacak düzenleyici deney alanları (sandbox) ile girişimcilerin yenilikçi çözümlerini sahada güvenli ve öngörülebilir şartlarda test edebilecekleri ifade edildi. Ayrıca, sistemlerin kullanıma sunulmadan önce muhtemel etkilerinin değerlendirilmesi, insan denetimi ve teknik güvenlik testlerinin süreçlerin ayrılmaz parçaları olacağı vurgulandı.
Bunun yanında oluşturulacak Ulusal Yapay Zeka Etik Kurulu mahremiyetin korunması, ayrımcılığın önlenmesi ve çocuk güvenliği gibi konularda rehberlik edecek; gelişmelerin hukukla uyumunu sağlamaya katkıda bulunacak. Kurulun hazırlayacağı ilkeler ve rehberlerin uygulamada karşılık bulması hedefleniyor.
kurumlarda yapay zekânın rolü ve rektörün değerlendirmesi:
Bahçeşehir Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Esra Hatipoğlu ise sempozyumun amacını, yapay zekâyı sadece teknolojik bir yenilik olarak değil kurumların karar alma ve üretme süreçlerini yeniden şekillendiren stratejik bir dönüşüm alanı olarak değerlendirmek şeklinde özetledi. Hatipoğlu, sempozyum boyunca yapılacak paneller aracılığıyla entegrasyon, güvenlik, veri ve hukuki sorumluluk ile ekonomik değer konularının kapsamlı şekilde ele alınacağını söyledi.
Her iki konuşmacı da ortak bir noktada buluştu: Yapay zekâyı insanı merkeze alan, güveni koruyan ve gerçek değer üreten bir anlayışla yönetmek. Bu yaklaşım, 2026-2030 eylem planının hem teknolojik yatırımları hem de etik ve düzenleyici hazırlıkları bir arada ele alan bütüncül karakterini gösteriyor.
Sonuç olarak sempozyumda açıklanan hedefler; eğitim, altyapı, veri paylaşımı, etik denetim ve ekonomik teşviklerin eşgüdümlü bir program altında toplanmasıyla Türkiye'nin yapay zekâ ekosistemini güçlendirmeyi amaçlıyor. Açıklanan uygulama ve mekanizmaların hayata geçirilmesi, planlanan hedeflerin gerçekleşmesi bakımından belirleyici olacak.
Bakan Kacır: "81 ilimizde kuracağımız Yapay Zeka Okuryazarlığı Atölyeleriyle iki yılda 5 milyon vatandaşımıza ulaşacağız''
