Planın özeti:
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzasıyla yayımlanan 2026-2030 Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı, Türkiye’nin yapay zeka alanında sadece tüketen değil; geliştiren, üreten, ihraç eden ve güvenilir şekilde yöneten bir ülke olması hedefiyle yürürlüğe girdi. Plan, teknolojik bağımsızlık, ekonomik değer üretimi ve toplumsal fayda sağlama öncelikleri çerçevesinde hazırlandı.
Hazırlık sürecinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda kamu, özel sektör, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının katkıları alındı. Plan; insan odaklılık, güvenilirlik, etik sorumluluk, dijital egemenlik ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda şekillendirildi.
Hedefler ve zaman çizelgesi:
Eylem Planı dört temel eksen üzerine kurulu: Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet. Yol haritası, 2026-2027 döneminde temel yönetişim yapılarını kurmayı, sektörel veri alanlarını pilotlamayı ve kamuda öncü yapay zeka uygulamalarını hayata geçirmeyi; 2028-2030 döneminde ise pilot uygulamaları yurt geneline ölçeklendirmeyi, yerli modellerin ticarileştirilmesini ve uluslararası stratejik iş birliklerini derinleştirmeyi öngörüyor.
Plan kapsamında yapay zeka ekosisteminin beş temel katmanı—enerji, hesaplama donanımı, altyapı, modeller/veri ve uygulamalar—ile yetenek, finansman ve düzenleme alanlarına yönelik 16 öncelikli eylem hayata geçirilecek.
Yatırım, insan kaynağı ve altyapı hedefleri:
Strateji çerçevesinde kamu kaynakları ile özel sektör yatırımlarının ortak hedefler etrafında mobilize edilmesi planlanıyor. Hedefler arasında 1 GW veri merkezi kurulu gücüne ulaşmak ve araştırmacılar, girişimler ile KOBİ’lere dünya standartlarında yüksek hesaplama kapasitesi sağlamak bulunuyor.
İnsan kaynağına yönelik hedefler net: e-Devlet Kapısı üzerinden ulusal bir değerlendirme altyapısıyla vatandaşların yapay zeka yetkinlik düzeyleri ölçülecek ve kişiye özel gelişim haritaları oluşturulacak. Toplam 5 milyon kişiye yapay zeka farkındalığı kazandırılması, ekosisteme 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanı ile 100 bin yapay zeka uygulama profesyoneli kazandırılması planlanıyor.
Özel sektörden 500 milyar lira tutarında yatırım mobilize edilmesi hedefleniyor; bu yatırımlarla sektörel temel modeller geliştirilecek, fiziksel yapay zeka ve robotik alanında yerli üretim yetkinlikleri artırılacak ve en az beş öncelikli sektörde düzenleyici deney alanları faaliyete geçirilecek.
Uygulama ve izleme:
Eylem Planı uygulaması ilgili kamu kurumlarının koordinasyonunda performans göstergeleri ve şeffaf izleme mekanizmalarıyla takip edilecek. Planın uygulanmasıyla hesaplama kapasitesine dönük yatırımların şekillendirilmesi, kamuda öncü uygulamaların devreye alınması ve geliştirilen yerli modellerin ticarileştirilmesi aşamaları takip edilecek.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır planın 2030 yılına kadar Türkiye’nin yol haritasını belirleyeceğini vurgulayarak, "2026-2030 Türkiye Yapay Zeka Eylem Planımız milletimize hayırlı olsun" ifadelerini kullandı.
Plan dokümanının detaylarına, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın resmi adresi üzerinden erişilebilecek: www.sanayi.gov.tr/yapayzekaeylemplani.
TÜRKİYE’NİN YAPAY ZEKA EYLEM PLANI YAYIMLANDI, TÜRKİYE’NİN YAPAY ZEKA ALANINDA YALNIZCA TÜKETEN DEĞİL; GELİŞTİREN, ÜRETEN, İHRAÇ EDEN VE GÜVENİLİR ŞEKİLDE YÖNETEN BİR ÜLKE KONUMUNA ULAŞMASI VE 1 TRİLYON LİRAYI AŞAN BİR EKONOMİK DEĞER OLUŞTURULMASI HEDEFLENİYOR.
