Yalburt pınarındaki keşif Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde ziyaretçiyle buluşuyor
Konya’nın Ilgın ilçesindeki Yalburt Yaylası’nda 1970 yılında keşfedilen ve üzerinde hiyeroglif Luvice kitabeler bulunan kutsal su anıtı, "Yalburt Pınarı’nda Bir Hitit Kralı: Kırsal Alanda Arkeoloji ve Kültürel Miras" başlıklı sergiyle Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde ziyaretçilerini ağırlıyor. Sergi, arkeolojik buluntuların yanı sıra keşiften bilimsel belgelemeye uzanan süreçleri de görsel ve belgesel materyallerle gözler önüne seriyor.
Keşif ve kazı çalışmaları:
1970 Eylül ayında Yol Su Elektrik’in su kanalizasyon çalışmaları sırasında Yalburt Pınarı’nda ortaya çıkan hiyeroglif kabartmalı taş bloklar, bölgeyi arkeolojik bir araştırma odağı haline getirdi. Buna bağlı olarak Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi ekipleri bölgeye çağrıldı ve 1970-1975 yılları arasında Raci Temizer başkanlığında kazı, mimari koruma ve restorasyon çalışmaları yürütüldü.
Kazılarda ortaya çıkarılan anıtın, Hitit Büyük Kralı IV. Tudhaliya (MÖ 1245-1215) emriyle inşa edilmiş bir kutsal havuz anıtı olduğu belirlendi. 1971-1972 çalışmaları sırasında özgün havuz temelleri ve döşemesi açığa çıkarıldı; anıtın doğu-batı doğrultulu planı 12,70x8,30 metre boyutlarında yeniden kuruldu. Araştırmalar, havuzun antik çağlarda uzun süre kullanıldığını; Erken Roma Dönemi'nde kitabeli Hitit bloklarının devşirme malzeme olarak kullanılarak havuzun yaklaşık 5x4 metre ölçülerinde yeniden inşa edildiğini ortaya koydu.
Temizer ve ekibi, anıtın ortaya çıkarılmasının ardından Yalburt Yaylası'ndaki yerleşimin izlerini tespit etmek amacıyla sondaj ve yüzey çalışmaları gerçekleştirdi. 1971-1972 kazılarında Yalburt Höyüğü ve Kalkamak Mezarlığı sırtında Demir Çağı, Helenistik ve Erken Roma dönemlerine ait yerleşim buluntuları kayda geçti. Günümüzde alanda görülen anıt, 1972 yılında ekibin yeniden kurulumuyla bugünkü halini aldı.
Sergi içeriği ve önemi:
Sergi, Anadolu Medeniyetleri Müzesi Müdürlüğü ile İllinois Üniversitesi iş birliği kapsamında, Prof. Dr. Ömür Harmanşah küratörlüğünde hazırlandı. Küratörler ve saha ekipleri tarafından 2010-2021 döneminde yürütülen Yalburt Yaylası Arkeolojik Yüzey Araştırma Projesi kapsamındaki bulgular da sergide yer alıyor.
Ziyarete sunulan materyaller arasında 40 arkeolojik obje ile birlikte video, fotoğraf, çizim, saha defteri ve arazi formlarına kadar çeşitli belge ve görsel kayıtlar bulunuyor. Bu kapsam, ziyaretçilere bir arkeolojik alanın keşfinden kazı ve restorasyon süreçlerine; yüzey araştırmalarından bilimsel belgeleme aşamalarına kadar uzanan bütünsel bir bakış imkanı veriyor.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy sergiyi gezerek eserlerin Anadolu’nun derin geçmişine ışık tuttuğunu ve Hititlerin mirasını yakından görme olanağı sunduğunu vurguladı. Bakan Ersoy, serginin hazırlanmasında emeği geçen Anadolu Medeniyetleri Müzesi Müdürlüğü, İllinois Üniversitesi, Prof. Dr. Ömür Harmanşah, Dr. Peri Johnson ile tüm bilim insanlarına teşekkür ederek, vatandaşları sergiyi ziyaret etmeye davet etti.
Sergi, Yalburt Pınarı anıtının keşfinden günümüze uzanan arkeolojik çalışmaları belgeleyen zengin içeriğiyle hem uzmanlar hem de kamuoyuna Hitit döneminin kırsal alandaki izlerini ve bu mirasın korunma çabalarını anlaşılır biçimde sunuyor.
BAKAN ERSOY, ANADOLU MEDENİYETLERİ MÜZESİ MÜDÜRLÜĞÜ İLE AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ İLLİNOİS ÜNİVERSİTESİ İŞ BİRLİĞİNDE, PROF. DR. ÖMÜR HARMANŞAH’IN KÜRATÖRLÜĞÜNDE HAZIRLANAN SERGİYİ GEZEREK ÇALIŞMALARA İLİŞKİN DEĞERLENDİRMELERDE BULUNDU.
