komisyon onayının ardından genel kurul süreci:
TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu, yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’deki faaliyetlerini düzenleyen kanun teklifini kabul etti. Teklifin TBMM Genel Kurulunda görüşülmesi bekleniyor; kabul edilip yasalaşması halinde düzenlemenin yürürlüğe girmesi planlanan tarih 1 Ocak 2027 olarak açıklandı.
getirilen yükümlülükler:
Teklif, Booking, Expedia ve Airbnb gibi uluslararası platformlara bir dizi zorunluluk getiriyor. Platformların izin belgesi alması, Türkiye’de temsilci bulundurması, turizm payı ve dijital vergi yükümlülüklerini yerine getirmesi isteniyor. Ayrıca yurt içinden yurt içine yapılan satışlarda platformların alacağı komisyona üst sınır getirilerek, komisyonun hizmetin vergiler hariç bedelinin %17'sini aşamayacağı öngörülüyor.
Dijital platformlar üzerinden yapılan konaklama rezervasyonlarında, ilgili hizmete ilişkin KDV ve stopajın beyan ve ödeme yükümlülüğü hizmeti sunan otelde olacak. Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan, teklifin tüketici haklarını korumayı, kayıtlı işletmeleri gözetmeyi ve haksız rekabeti önlemeyi hedeflediğini vurguladı: "Tüketicinin hakkını koruyan, kayıtlı işletmeleri gözeten ve haksız rekabeti önlemeyi hedefleyen bir hukuki çerçeve oluşturuyoruz."
faaliyet sınırları ve aracılık kuralları:
Teklif, platformların doğrudan hangi hizmetleri sunabileceğini de netleştiriyor. Buna göre platformlar doğrudan yalnızca turizm belgeli konaklama tesisleri, turizm amaçlı kiralama izinli konutlar ve uçak bileti satışları yapabilecek. Münhasıran seyahat acentalığı kapsamındaki diğer hizmetler 1618 sayılı Kanun uyarınca yetkili seyahat acentaları üzerinden sunulacak; araç kiralama işlemleri ise Ticaret Bakanlığından yetkili işletmeler aracılığıyla gerçekleştirilecek.
Alpaslan, teklifin platformların hizmet alanlarını ve sorumluluklarını açıkça belirlemeyi, bu alanlarda hizmet sunumunu Türkiye’de yetkilendirilmiş işletmelere bağlamayı amaçladığını söyledi: "Platformların hangi hizmeti, hangi şartlarla sunabileceğini teklifte açıkça belirledik."
izin belgesi, başvuru koşulları ve yaptırımlar:
Yabancı dijital konaklama platformlarının faaliyet gösterebilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan iki yıl süreli izin belgesi alması zorunlu olacak. Belge bedeli 5 milyon lira olarak belirlendi ve bu tutar her yıl yeniden değerleme oranında artırılacak. İzin başvurularında dijital hizmet vergisi mükellefiyeti, vergi borcunun bulunmaması, Türkiye’de temsilci atanması, Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) adresinin bildirilmesi ve belge bedelinin ödenmesi gibi şartlar aranacak.
Teklifle getirilen yükümlülüklere uyulmaması hâlinde idari para cezaları ve erişimin engellenmesi yaptırımları uygulanacak. Düzenleme yasalaşıp yürürlüğe girdikten sonra, halihazırda Türkiye’de faaliyet gösteren yabancı platformların yürürlük tarihinden itibaren üç ay içinde izin belgesi almak üzere Bakanlığa başvurması gerekecek; başvurmayan veya başvurusu reddedilen platformlar hakkında erişimin engellenmesi hükümleri işletilecek. Kanunun uygulanmasına ilişkin alt mevzuat ise Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından hazırlanacak.
hukuki çerçeve ve tüketici güvencesi:
Teklife göre platformların faaliyetlerinden doğan uyuşmazlıklarda münhasıran Türk hukuku uygulanacak ve uyuşmazlıklarda Türk mahkemeleri yetkili olacak. Alpaslan, bu düzenlemeyle vatandaşların hak arama süreçlerinin hukuki zemininin netleşeceğini belirtti: "Vatandaşlarımızın satın aldıkları hizmetle ilgili hak arama süreçlerinin hukuki zeminini açıkça belirliyoruz."
Ayrıca teklifle, platformlardan turizm payı alınmasına ilişkin düzenleme yapmak amacıyla 7183 sayılı Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Hakkında Kanun'da değişiklik öngörülüyor; teklif, Türkiye turizminden gelir elde eden kuruluşların ülke tanıtımına katkı sağlamasını kural hâline getirmeyi amaçlıyor.
YABANCI DİJİTAL KONAKLAMA PLATFORMLARI KANUNU TEKLİFİ, TBMM BAYINDIRLIK, İMAR, ULAŞTIRMA VE TURİZM KOMİSYONUNDA KABUL EDİLDİ. KÜLTÜR VE TURİZM BAKAN YARDIMCISI NADİR ALPASLAN, "TÜKETİCİNİN HAKKINI KORUYAN, KAYITLI İŞLETMELERİ GÖZETEN VE HAKSIZ REKABETİ ÖNLEMEYİ HEDEFLEYEN BİR HUKUKİ ÇERÇEVE OLUŞTURUYORUZ" DEDİ.
