Witkoff yarın Rus yönetimine üçlü zirve teklifini taşıyacak
Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store, Oslo'daki görüşmelerin ardından ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff'un yarın Rusya'ya gideceğini ve Rus yönetimine, Vladimir Putin, Donald Trump ve Vladimir Zelenskiy arasında liderler düzeyinde üçlü bir zirve teklifini sunacağını duyurdu.
Oslo buluşmasının ana unsurları:
Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store, Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ile Oslo'da bir araya geldi. Toplantıya Witkoff'un yanı sıra ABD'li müzakereci Jared Kushner'in video konferansla katıldığı belirtildi. Store, görüşmelere ilişkin olarak, "Geçen hafta yaşanan gerilimlerin ardından gerekli olan iyi ve yapıcı görüşmelere ev sahipliği yaptığımızı söyleyebilirim" ifadelerini kullandı.
Store, Witkoff'un yarın St. Petersburg'a gidip "bugünkü toplantıda ele alınan fikirleri ve Avrupalı ve Amerikalı meslektaşlarımızın üzerinde çalıştığı önerileri aktaracağını" söyledi ve bu ziyaretin "liderler düzeyinde bir toplantının önünü açabileceğini" ekledi.
Görüşmelerde ele alınan başlıca konular:
Oslo görüşmelerinde ele alınan temel başlıklar arasında Ukrayna güvenliği, savaş sonrası refah planı, toprak meseleleri, yatırımlar ve Avrupa güvenlik düzeni yer aldı. Store, bu başlıkların savaş sonrası Avrupa'nın yeni gerçekliğini şekillendireceğini vurguladı.
Zelenskiy, toplantı sonrasında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile sabah yaptığı görüşmeye dikkat çekti ve Rubio'nun "yardım etme isteğini" takdir ettiğini belirtti. Ukrayna'nın barışı her zamankinden çok istediğini söyleyen Zelenskiy, enerji konusuna ilişkin olarak şu ifadeyi kullandı: "Rusya durursa, biz de Rusya’nın enerji altyapısının hassas noktalarını vurmamaya hazırız. Putin, buna ‘hayır’ dedi ancak bir çözüm bulmak için çalışıyoruz."
Bu bağlamda Zelenskiy, istihbarat paylaşımı ve erken uyarı sistemlerinin önemine vurgu yaparak, "İstihbarat paylaşımının şu anda işliyor olmasından dolayı minnettarız. Erken uyarı sisteminden söz ediyorum. Bu, halkımız için son derece önemli" diye konuştu. Ayrıca Patriot füzeleri ve Starlink gibi sistemlerle ilgili konuların da görüşüldüğünü ve ABD tarafından geri dönüş beklediklerini aktardı.
Avrupa'nın rolü ve teknik müzakerelerin ilerlemesi:
Store, Avrupa'nın müzakere masasında yer alması gerektiğini vurguladı: "Avrupa müzakere masasında yer almalı. Avrupa’nın bu süreçte yeterince merkezi bir konumda bulunmaması bir eksiklikti. Ancak başarılı olmak ve kalıcı bir barış için, ABD, Ukrayna, Rusya ve Avrupa’nın bulunduğu bir denkleme ihtiyaç var." Ayrıca Store, toplantının ardından AB, NATO, İngiltere, Almanya ve İtalya ulusal güvenlik danışmanlarıyla bir araya geleceklerini söyledi.
Finlandiya Cumhurbaşkanı Stubb ise teknik düzeyde müzakerelerin "çok iyi ilerlediğini" belirtti. Stubb, Miami'de yapılan görüşmeler temel alınarak hazırlanan önerilerin Witkoff tarafından Rus tarafına iletileceğini ifade etti ve kamuoyunda tartışma olsa da süreçte somut ilerleme kaydedildiğini vurguladı.
Zelenskiy, liderler düzeyinde muhtemel bir üçlü görüşmeye ilişkin olarak, "Liderler düzeyinde muhtemel bir üçlü görüşmeye ilerlemek istiyoruz. Witkoff, yarın Rusya’ya gidiyor, bakalım Putin ne söyleyecek" dedi ve Ukrayna'nın müzakere masasında olmasının şart olduğunu ekledi.
Toplantıda ayrıca güvenlik garantileri, toprak meseleleri ve savaş sonrasında ortaya çıkacak durumla ilgili hassas konuların üst düzeyde ele alınması gerektiği kaydedildi. Zelenskiy, savaşın kaybedilmediğini ancak insan kayıplarının sürdüğünü ifade ederek, "Elbette savaşı kaybetmiyoruz ama insanlarımızı kaybediyoruz" dedi ve gerilimi azaltmak için farklı ateşkes biçimlerinin değerlendirildiğini aktardı.
Oslo'daki görüşmelerin ardından Witkoff'un taşıyacağı tekliflere Rusya'nın vereceği yanıt, liderler düzeyinde bir zirvenin gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini belirleyecek. Görüşmelerin teknik ilerleyişi ve tarafların ilettiği talepler, önümüzdeki günlerin diplomatik gündemini şekillendirecek.
NORVEÇ BAŞBAKANI JONAS GAHR STORE VE FİNLANDİYA CUMHURBAŞKANI ALEXANDER STUBB, NORVEÇ'İN BAŞKENTİ OSLO'DA UKRAYNA DEVLET BAŞKANI VLADİMİR ZELENSKİY VE ABD BAŞKANI DONALD TRUMP'IN ORTA DOĞU ÖZEL TEMSİLCİSİ STEVE WİTKOFF İLE BİR ARAYA GELDİ.
