Van’ın İpekyolu ilçesinde yarım asırlık ayakkabı tamircisi
72 yaşındaki Muhittin Deniz, Van’ın İpekyolu ilçesindeki 2 metrekarelik dükkanında yarım asırdır ayakkabı tamirciliğini sürdürüyor. Çocuk yaşta başladığı mesleğiyle 10 kişilik ailesini geçindiriyor ve aynı heyecanla çalışmaya devam ediyor.
Fabrikasyon üretim ve teknolojinin etkileri
Gelişen teknoloji ve fabrikasyon üretim, eskiden yoğun el emeği gerektiren tamir işlerinin azalmasına neden oldu. Kösele ayakkabılarda bir sorun yaşandığında el işçiliğiyle pençeler hazırlanır, taban lastikleri elle şekillendirilirdi. Yeni nesil suni malzemeler ise sektörde uygulanan yöntemleri değiştirdi. Buna rağmen Deniz, dükkanına gelen her ayakkabıyı titizlikle onarmaya devam ediyor.
Deniz, İHA muhabirine konuşurken bu dönüşümü şu sözlerle anlattı:
"Eskiden bu kösele ayakkabılarda bir sorun olduğu zaman getirirlerdi; bu pençeleri yapıştırır, çakar, yapardık. Taban lastikleri falan hep el işçiliğiyle, elle yapılırdı. Büyük bir emek vardı, yoğunluk vardı ve iş vardı. Ayakkabı üzerine çeşit çeşit el emeği işler olurdu. Sonradan teknolojiyle birlikte bu suni deri ayakkabılar çıktı ve hepsi değişti; şimdikiler el emeğiyle yapılanlar gibi değil, haftalık ve aylık ayakkabılar"
Mesleğe bakış ve çalışma ilkeleri
Fabrikasyon ürünlerin yaygınlaşmasının ustaların iş yükünü düşürdüğünü dile getiren Deniz, mesleğini küçük dükkânında sürdürmeye kararlı olduğunu vurguladı:
"Küçük bir dükkanda bu el emeği işi yapmaya devam ediyoruz. Tabii teknoloji dönemiyle birlikte el işçiliği yapanların işi çok zorlaştı, eski yoğunluk kalmadı. Her şeye rağmen ne iş olursa olsun severek yapmak gerek. Görevini severek yapacaksın; sevmediğin zaman olmuyor. Burada çalışmaya alıştık artık. Ben hep burayı açar açmaz Allah’ıma dua edip okurum. Rabbim herkesin yardımcısı olsun"
Deniz’in anlattıkları, el işçiliğinin yerini alan fabrikasyon üretimin hem üretim süreçlerini hem de tamircilik pratiğini nasıl dönüştürdüğünü gösteriyor. Buna karşın usta, gelen her ayakkabıyı özenle onarmaya devam ederek mesleğin canlı tutulmasına katkı sağlıyor.
VAN'IN İPEKYOLU İLÇESİNDE 2 METREKARELİK DÜKKANINDA YARIM ASIRDIR AYAKKABI TAMİRCİLİĞİ YAPAN 72 YAŞINDAKİ MUHİTTİN DENİZ, ÇOCUK YAŞTA BAŞLADIĞI MESLEĞİNİ BUGÜN DE AYNI HEYECANLA SÜRDÜRÜYOR.
