Van Gölü Havzası'nın sismik risk haritası çıkarıldı
Van YYÜ Jeofizik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hamdi Alkan, Van Gölü Havzası’ndaki fay hatlarını inceledi. Alkan, kısa vadede bölgede 7 ve üzeri büyüklükte bir deprem öngörmediklerini, ancak zemin yapısının zayıf olması nedeniyle tedbirli olunması gerektiğini ifade etti.
Fay zonları ve doğu-batı farkı
Alkan, Van Gölü çevresinde çok sayıda aktif fay hattı bulunduğunu ve özellikle gölün doğu kısmında daha yüksek enerji birikimi gözlemlediklerini söyledi. "Van Gölü ve civarına baktığımızda gölün çevresinde birçok fay ve fay zonu bulunmaktadır. Özellikle gölün doğusuna baktığımızda kuzeyde Çaldıran, güneyde Hasan Timur, Başkale ve Saray fay zonları bizim için oldukça önemlidir. Bu zonlar aynı zamanda doğuya doğru İran içerisine giren Hoy ve Salmas gibi fay zonlarıyla da etkileşim halindedir." dedi.
Alkan, analizlerinde birden çok parametre kullandıklarına dikkat çekti: Coulomb stres parametresi, B değeri değişimi, sismik durgunluk, RIPI skor algoritması, depremlerin derinlikleri, odak mekanizması çözümleri ve yıllara göre deprem dağılımı gibi verilerin birlikte değerlendirildiğini belirtti. Bu değerlendirmelerde gölün doğusunun batıya göre daha yüksek stresli göründüğünü vurguladı.
Zemin yapısı ve yapı güvenliği
Alkan, geçmiş büyük depremlerin tekrarlanma sürelerini ve fayların enerji birikimi-geçiş dinamiklerini dikkate aldıklarında, "kısa vadede Van Gölü ve civarında 7’den büyük magnitüdlü bir deprem beklemenin doğru bir öngörü olmadığını gördük" ifadesini kullandı. Ancak bunun "önlem almayacağız" anlamına gelmediğini de ekledi.
Van şehir merkezinin büyük bölümünün geçmişte göl sularının çekilmesiyle oluşan kalın alüvyal sedimanter birimler (göl çökelleri) ile kaplı olduğunu belirten Alkan, Edremit yönünde metamorfik daha sağlam zeminlerin bulunduğunu, Erciş civarında ise göle yakın yerlerde yumuşak birimler ve uzaklaştıkça artan volkanik yapının gözlendiğini söyledi. Bu nedenle şehir merkezinde zemin kaynaklı risklerin öne çıktığına dikkat çekti.
Alkan, son olarak yapıların güncel deprem yönetmeliğine uygun inşa edilmesi halinde zemin sorunlarının büyük ölçüde aşılabileceğini belirtti ve halkı tedbirlere davet etti.
VAN YYÜ JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRETİM ÜYESİ DOÇ. DR. HAMDİ ALKAN
