Van’ın tescillenen yöresel mirası
Van’da asırlar öncesine dayanan ve unutulmaya yüz tutan yöresel keçi kılı ayakkabısı reşik, yürütülen çalışmaların ardından resmen coğrafi işaretle tescillendi. Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı'nın (DAKA) 23 Mayıs 2025 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu'na yaptığı başvuru kabul edilerek reşik, Van’ın tescilli yöresel ürünleri arasına alındı. Geleneksel yapısı korunarak günümüz modasına uyarlanan ürün, bölgenin kültürel mirasını tescille güvence altına aldı.
üretim ve malzeme özellikleri:
Reşik ayakkabısı, adından da anlaşılacağı üzere keçi kılından üretiliyor. Usta Mecit Emen ürünün özelliklerini anlatırken, "Keçi kılı doğası itibarıyla koku, ter, kaşıntı ve mantar oluşumuna neden olmuyor. Sağlıklı bir ürün. Aynı zamanda doğaseverlerin ve organik yaşamak isteyen insanların da çok talep ettiği bir ürün" sözleriyle malzemenin avantajlarına dikkat çekti. Üretimde kullanılan geleneksel teknikler korunurken, yüzeylere Urartu, Selçuklu ve Osmanlı ile bölgeye özgü motifler işlenerek hem estetik hem de kültürel anlatım güçlendirildi.
tescil süreci ve bölgesel etkiler:
DAKA tarafından başlatılan tescil sürecinin tamamlandığını belirten Emen, başvurunun kabul edilmesiyle Van için önemli bir kazanım elde ettiklerini söyledi. Emen, "Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı, ürünün coğrafi işaret tesciliyle ilgili süreci başlattı. Biz de 40 yılı aşkın emekle yaptığımız bu işin ve gösterdiğimiz sabrın sonunda Van’ımıza ve şehrimize coğrafi işaret kazandırdık" diyerek sürecin uzun emek gerektirdiğini vurguladı.
Reşik ayakkabısının Van’a özgü olması nedeniyle farklı kurumların da ürüne sahip çıktığı belirtildi. Bedesten Çarşısı’nda üretim ve satış için tahsis edilen alanda çalışmalar sürüyor; bu alanın Valimiz ve Yüzüncü Yıl Üniversitesi tarafından reşik üreticilerine ayrılması, ürünün tanıtımına ve pazarlamasına ivme kazandırdı. Emen, yurt dışı satışlarının arttığını ve yurt içi ziyaretçilerinin Van’a gelirken bu ürünü doğrudan almayı tercih ettiğini aktardı.
Tescille birlikte reşik ayakkabısının hem yerel ekonomiye katkısı hem de kültürel sürekliliğin sağlanması hedefleniyor. Geleneksel el emeği ve doğal malzeme kullanımı korunarak, mesleki edindirme kurslarıyla yeni ustalar yetiştirilmeye devam edilecek.
YÖRESEL AYAKKABI USTASI MECİT EMEN
