Uzun yolculuklarda pıhtı oluşumu neden önemli?
Uçak, otobüs veya otomobille saatlerce hareketsiz oturmak, bacaklardaki toplardamar dolaşımını yavaşlatarak kanda göllenme ve pıhtı oluşumu riskini yükseltir. Oluşan pıhtının akciğere gitmesi durumunda pulmoner emboli ortaya çıkabilir ve bu hayatı tehdit eden bir tabloya yol açabilir. Memorial Bodrum Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Bölümü’nden Op. Dr. Filiz Bakkal, tatil ve iş seyahatlerinde bu riski azaltmak için dikkat edilmesi gerekenleri anlattı.
Kimler daha yüksek risk altında?:
Derin ven trombozu her zaman belirgin belirti vermeyebilir. Ancak daha önce pıhtı öyküsü bulunanlar, yakın zamanda ameliyat geçirenler veya hastanede yatmış olanlar, aktif kanser hastaları, ileri yaştaki bireyler ve fazla kilolu kişilerde riskin daha yüksek olduğu vurgulanıyor. Yaz aylarında ise sıcaklığa bağlı sıvı kaybı da riski artırabileceği için yolculuk sırasında yeterli sıvı alımı önemli bir koruyucu önlemdir.
Yolculukta uygulanabilecek pratik önlemler:
Op. Dr. Filiz Bakkal, uzun yolculuklarda mümkün olduğunca düzenli aralıklarla kalkıp kısa yürüyüşler yapılmasını öneriyor. Otomobil yolculuklarında mola verip birkaç dakika yürümek, otobüs ve uçak yolculuklarında koltuk başında ayak bileği hareketleri, dairesel dönüşler ile ayak parmakları ve topukların sırayla kaldırılması gibi basit egzersizler baldır kaslarını çalıştırarak toplardamar dolaşımını destekler. Ayrıca uzun süre bacak bacak üstüne atılmaması, bacakların rahat ve hareket edebilecek şekilde konumlandırılması ve bel ile bacak bölgesini sıkan kıyafetlerden kaçınılması gerektiği hatırlatıldı.
Yolculuk boyunca susamayı beklemeden düzenli olarak su tüketilmesi, yaz aylarında sıvı kaybının önlenmesi bakımından önemlidir. Daha önce pıhtı geçiren veya pıhtı açısından risk faktörleri taşıyan kişilerin yolculuk öncesinde hekimlerine danışmaları, kompresyon çorabı veya ilaçla korunma gibi önlemlerin gerekip gerekmediğinin belirlenmesi açısından gereklidir.
Eğer uzun yolculuk sonrası tek bacakta şişlik, ağrı, hassasiyet, kızarıklık veya ısı artışı görülürse tıbbi değerlendirme yaptırılmalıdır. Pıhtının akciğere ulaşması durumunda ani nefes darlığı, göğüs ağrısı, çarpıntı, baş dönmesi, bayılma veya kanlı öksürük gibi belirtiler ortaya çıkabilir; bu durumda acil tıbbi değerlendirme şarttır. Basit önlemlerle risk büyük ölçüde azaltılabilir, ancak risk faktörleri olan kişilerin hekim önerisi almaları önem taşımaktadır.
UZUN YOLCULUKLARDA PIHTI RİSKİNE KARŞI ÖNLEM UYARISI
