Sıcak çarpması riski ve meteoroloji uyarısı
Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Attila Önmez, aşırı sıcaklarda vücudun soğutma mekanizmasının yetersiz kalması halinde sıcak çarpması gelişebileceğini belirtti. Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre yeni haftada bazı illerde termometrelerin 40 dereceye kadar ulaşması bekleniyor.
Sıcak çarpmasının nasıl geliştiği
Doç. Dr. Önmez, vücudun temel savunma mekanizmasının terleme ve damar genişlemesi olduğunu, ancak hava sıcaklığı ve nem oranının artması veya uzun süre güneş altında kalınması durumunda bu mekanizmanın yetersiz kalabileceğini vurguladı. Bu durumda vücut ısısının tehlikeli seviyelere çıkarak organları etkileyebilecek ciddi bir tabloya dönüşebileceğini bildirdi.
Belirtiler: zaman kaybetmeyin
Uzman, bilinç bulanıklığı, hızlı kalp atışı, nefes darlığı, bayılma, konuşma güçlüğü, nöbet veya bilinç kaybı gibi belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden acil yardım alınması gerektiğini ifade etti. Vücut ısısının kontrolsüz yükselmesinin beyin, kalp, böbrek ve kaslar başta olmak üzere birçok sistemi etkileyebileceği belirtildi.
Sıcak bitkinliği ile farkı
Doç. Dr. Önmez, sıcak bitkinliği ile sıcak çarpmasının karıştırılabildiğini hatırlattı. Sıcak bitkinliğinde yorgunluk, baş dönmesi, baş ağrısı, mide bulantısı, aşırı terleme, kas krampları ve yoğun susuzluk hissi görülebilir; bu durumda kişi serin bir ortama alınmalı, fazla kıyafetleri çıkarılmalı ve sıvı desteği sağlanmalıdır. Ancak belirtiler kısa sürede düzelmiyorsa veya bilinç durumunda değişiklik varsa tablo sıcak çarpmasına ilerlemiş olabilir.
Kimler daha fazla risk altında ve alınacak önlemler
İleri yaştakiler, çocuklar, kalp-damar hastalığı, diyabet, böbrek hastalığı veya başka kronik hastalığı bulunanlar, açık alanda çalışanlar, sporcular ve yeterli sıvı tüketmeyen kişilerin sıcak havalardan daha fazla etkilendiği bildirildi. Uzman şu önlemleri sıraladı: 11.00-15.00 saatleri arasında doğrudan güneşe çıkılmamalı, bol sıvı tüketilmeli, açık renkli ve bol kıyafetler tercih edilmeli ve ağır egzersizden kaçınılmalıdır. Çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan kişiler sıcak havalarda daha sık takip edilmeli; kapalı araçlarda, havasız ortamlarda veya uzun süre güneş altında bırakılmamalıdır.
DOÇ. DR. ATTİLA ÖNMEZ
