uzmanın genel değerlendirmesi:
İstanbul Gelişim Üniversitesi Deniz ve Liman İşletmeciliği Bölüm Başkanı Dr. Öğretim Üyesi Uzakyol Gemi Kaptanı Ramazan Açıkgöz, Girne ve Silivri açıklarındaki kazalara ilişkin teknik ve operasyonel değerlendirmelerini paylaştı. Açıkgöz, her iki olayda da ihmal ve yapısal müdahalelerin kaza sonuçlarını ağırlaştırmış olabileceğine dikkat çekti.
silivri kazası: yapı ve batış dinamikleri
Açıkgöz, Silivri açıklarında ALSU ve Tuğberk İmamoğlu gemilerinin çarpışmasının ardından Tuğberk İmamoğlu gemisinin batışının, teknik ihmaller ve gemi yapısında yapılan değişiklikler nedeniyle hızlandığını belirtti. Uzmanın tespitine göre gemi ilk inşasında tek ambarlı ve çift cidarlı bir yapıdayken, yapılan müdahaleler sonucu taşıma kapasitesi 3 bin 970 deadweight ton seviyesinden 4598 tona çıkmış.
Açıkgöz, çift cidarların kaldırılarak geminin yapısal bütünlüğünün bozulmuş olabileceği yönünde tereddüt taşıdığını aktardı. Çok ambarlı bir gemide ambarlar arasındaki su sızdırmaz perdelerin stabiliteyi koruduğunu, oysa tek ambarlı bir gemide yara alındığında suyun hızla ambara dolacağını ve geminin çabucak batacağını vurguladı. Açıkgöz, yükün ağırlığı nedeniyle geminin muhtemelen yaklaşık 5 dakika gibi kısa bir sürede battığını değerlendirdi.
Batış anına ilişkin olarak otomatik sistemlerle gönderilen sinyallerin ve basınç etkisiyle tetiklenen uyarı sistemlerinin geminin battığı yerin tespitine yardımcı olduğunu söyledi. Açıkgöz, eğer yapısal bütünlüğe müdahale edilmemiş olsaydı, geminin ALSU gibi yüzeyde kalma ihtimalinin yüksek olduğunu belirtti.
girne kazası: hava koşulları ve personel değerlendirmesi
Girne açıklarında yaşanan 267 yolculu gemi kazasıyla ilgili değerlendirmesinde Açıkgöz, geminin fırtınalı havada çıkmaması gerektiğini söyledi. Gemi bir gün limanda beklemiş, fırtına nedeniyle sefer ertelenmiş olmasına karşın ertesi gün de denize çıkılmış. Açıkgöz, birkaç saat daha beklenmiş olsaydı kazanın yaşanmayabileceğini ifade etti.
Girne gemisinin daha önce karaya oturma gibi kayıtları olduğunun belirtildiğini söyleyen Açıkgöz, teknenin trimaran benzeri bir mimariye sahip olabileceğini, iskele tarafındaki yüzer bölümün kazadan önce su aldığı yönündeki bilgilerin önemli olduğunu belirtti. Fiberglas ve kompres yapılmış köpük benzeri dolgu maddesinin su alması ve şişip patlamasının fiberglasın çatlamasına yol açabileceğini, bunun geminin dengesini bozduğunu anlattı.
Açıkgöz, kaptan ve personelin karar ve uygulamalarına yönelik eleştirilerde bulunarak videolarda personel ve kaptanın yeterli güvenlik algısının hissedilmediğini, yolcuların personelden geri dönülmesi yönünde taleplerde bulunmasının ayrı bir gösterge olduğunu söyledi.
tahliye, bildirim süreleri ve soruşturma:
Açıkgöz, çarpışma sonrası ihbar sürelerine dair iddiaları değerlendirirken ALSU gemisinin bildiriminin 21 ya da 30 dakika sonra yapılmasının otomatik olarak gecikme veya sorumluluk anlamına gelmeyeceğini belirtti. Önceliğin mürettebatın ve yolcuların emniyeti olduğuna, çatışma sonrası önce kendi gemisinin kontrol edilmesinin ve can güvenliğinin sağlanmasının gerektiğine dikkat çekti.
Kaza kırım araştırmalarının idari ve adli soruşturmalarla kazanın gerçek nedenini ortaya koyacağını söyleyen Açıkgöz, telsiz kayıtları ve öncesi-sonrası iletişimlerin bu süreçte belirleyici olacağını vurguladı.
Yolcuların tahliyesine ilişkin olarak Açıkgöz, kalkış öncesi can kurtarma ekipmanlarının yerleri, can yelekleri, can salı bilgileri ve bu araçların kullanımı konularında yolculara bilgilendirme yapılmasının hem önemli hem de zorunlu olduğunu belirtti. Yolcuların serzenişleri, bu gerekliliklerin yerine getirilmediğine işaret edebilir.
Sonuç olarak Açıkgöz, Silivri olayında yapısal bütünlüğe müdahale iddialarının ve Girne olayında havanın dikkate alınmamasının kazaların ağırlaşmasında belirleyici olabileceğini, kesin sonucun kaza kırım raporları ve soruşturmalarla netleşeceğini kaydetti.
DR. ÖĞRETİM ÜYESİ RAMAZAN AÇIKGÖZ
