Uzmanlar: Hantavirüsün bulaştırıcılığı Covid kadar değil; Türkiye'de pozitif vaka yok
Sağlık Bakanlığı, Türkiye'de pozitif hantavirüs vakası tespit edilmediğini bildirirken Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, "8 vakadan 5'i hantavirüs olarak doğrulandı, diğer 3'ü ise şüpheli" açıklamasını yaptı ve hastalığın halk sağlığı açısından risk seviyesinin düşük olarak değerlendirildiğini belirtti.
Sağlık Bakanlığı ve DSÖ açıklamaları
Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, sürecin titizlikle izlendiğini vurgulayarak vatandaşları yalnızca resmi açıklamalara itimat etmeye çağırdı. Bakanlık açıklamasında: "Ülkemizde henüz pozitif vaka tespit edilmemiştir." ifadesi yer aldı.
Uzman değerlendirmesi: Prof. Dr. Funda Timurkaynak
Memorial Bahçelievler Hastanesi Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Funda Timurkaynak, Arjantin'den kalkan "MV Hondius" adlı gemide gündeme gelen vakalara ilişkin bilgi verdi. Timurkaynak, gemiden inen bazı kişilerin 24 Nisan'da ayrıldığının bildirildiğini, Türkiye dahil bu kişilerin en az 6 hafta karantinada kalıp yakın takip edilmeleri gerektiğini söyledi: "Bir şey olmaz diyemeyiz. İnsandan insana bulaş riski var. Salgın, herkesin endişesi bu, virüsün bulaştırıcılığı bir Covid ya da grip kadar değil."
Bulaşma, klinik tablo ve tedavi
Prof. Dr. Timurkaynak, hantavirüsün genel olarak kemirgenlerle ilişkili olduğunu, kemirgenlerin idrarı, dışkısı veya kontamine ettiği havanın solunmasıyla bulaşabildiğini belirtti. Salgından sorumlu tür olarak Andes alt türünü işaret etti; bunun insandan insana bulaşabilen nadir bir alt tür olduğuna dikkat çekti.
Timurkaynak, hastalığın Güney Amerika'da akciğer tutulumuyla seyredip ateş, kas-eklem ağrısı ve baş ağrısı ile başlayıp ardından solunum yetmezliğine kadar gidebileceğini, akciğer tutulumu olan formlarda %30-40 civarında ölüm oranından söz edildiğini aktardı. Avrupa ve Asya'da görülen, böbrek tutulumuyla giden formlarda ise daha iyi seyir olup %1 ila %15 arasında değişen ölüm oranlarının bildirildiğini söyledi.
Timurkaynak, "Bu virüse özgü antiviral tedavi yok" ifadesini kullanarak akciğer tutulumu olan hastalarda hızlı ve etkin solunum desteği ile destek tedavinin önemine vurgu yaptı.
Kuluçka süresi, izolasyon ve temas takibi
Uzman, hantavirüs için kuluçka süresinin 6 haftaya kadar uzayabildiğini belirterek, gemiden inen yolcuların ve temaslıların bu süre boyunca toplumla temas etmemesinin uygun olacağını söyledi. Timurkaynak, örnek olarak Teksas'taki olguların karantinaya alındığını, semptomların henüz olmadığını belirtti ve maskenin, el hijyeninin önemini vurguladı.
Timurkaynak ayrıca Arjantin'de bir düğünde bildirilen salgına dikkat çekerek, "yan yana oturan insanların virüsü aldığına dair elimizde bilgiler var" dedi ve yakın ile uzun süreli temastan kaçınılması gerektiğini bildirdi. Gemideki bazı kişilerin 24 Nisan'da ülkelerine ayrıldığı; Yeni Zelanda, Amerika, Türkiye dahil olmak üzere bu vakaların çok yakın izlenmesi gerektiğini ekledi.
Temizlik, vektör kontrolü ve önlemler
Temizlik ve vektör kontrolüne ilişkin Timurkaynak, kemirgenlerin bulunabileceği alanlarda ıslak temizlik yapılması gerektiğini, toz kaldıracak işlemlerden kaçınılmasını önerdi. Gıdaların kapalı ve kemirgenlerin ulaşamayacağı şekilde saklanmasının önemine dikkat çekti.
Timurkaynak, salgının halkta endişe yarattığını ancak virüsün bulaştırıcılığının bir Covid ya da grip virüsü kadar yüksek olmadığını, mutasyona uğramıyor olmasının bir avantaj olduğunu ve DSÖ'nün şu anda pandemi beklentisi olmadığını hatırlattı. Temaslıların takibinin önemine değinerek, "çok ciddi bir takip gerektiriyor ki yangını olduğu yerde söndürelim" ifadesini kullandı.
Tanı ve laboratuvar çalışmaları
Halk Sağlığı Viroloji laboratuvarlarında antikor ve PCR testleri yapılarak tanı konulduğunu belirten Timurkaynak, antikorla vücudun virüse karşı yanıt verip vermediğinin, PCR ile ise kanda virüs miktarının araştırıldığını aktardı. Erken başvuru, belirti gösteren kişilerin hızlıca test edilmesi ve solunum desteğinin erken başlanmasının hayat kurtarıcı olabileceği vurgulandı.
Özetle, Sağlık Bakanlığı Türkiye'de pozitif vaka olmadığını bildirirken uzmanlar temaslı takibi, 6 haftalık izolasyon süresi, hijyen ve hızlı tıbbi destek çağrısını yineliyor.
KLİNİK MİKROBİYOLOJİ VE ENFEKSİYON HASTALIKLARI UZMANI PROF. DR. FUNDA TİMURKAYNAK
