Hipospadias nedir?
Başkent Üniversitesi Adana Dr. Turgut Noyan Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Cerrahisi Ana Bilim Dalı Uzman Dr. Galib Baıramovı, hipospadiasın erkek çocuklarda idrar deliğinin penisin ucu yerine daha aşağıda ve penisin alt yüzeyinde bulunması durumunu tanımladı. Dr. Baıramovı, bazı vakalarda gebelik sırasında gelişimdeki duraksamanın deliğin geride kalmasına yol açtığını, yaklaşık her 250-300 erkek doğumunun birinde görüldüğünü ve nedeninin çoğu zaman kesin olarak bilinmediğini belirtti.
Nedenleri ve aile öyküsünün rolü
Baıramovı, hipospadiasın ortaya çıkmasında genetik faktörler, hormonal etkiler ve çevresel etkenlerin rol oynayabileceğini, ailede özellikle babada ya da erkek kardeşlerde bu durumun varlığının görülme sıklığını artırabileceğini ifade etti.
Belirtiler
Uzman, en temel belirtinin idrar deliğinin normal yerinden daha aşağıda bulunması olduğunu belirterek, ayrıca iki önemli ek belirtiden söz etti: birincisi penisin aşağı doğru eğri olması (kordi), ikincisi ise ön sünnet derisinin eksik olması nedeniyle görülen yarım sünnet görünümü. Ailelerin doktora başvurmasının diğer bir nedeni olarak da çocuğun idrarını yaparken karşıya değil ayaklarına doğru idrar yapmasının gösterilebileceğini vurguladı.
Sünnet ve ameliyat öncesi uyarı
Baıramovı, hipospadiaslı çocuklarda sünnet kararının kritik önemde olduğunu belirtti. Çocuğun önceden sünnet edilmesi durumunda ameliyat için en değerli doku kaybedilir ve cerrahi süreç çok daha zor hale gelebilir. Hipospadias onarımında eksik olan idrar kanalının oluşturulmasında çocuğun kendi sünnet derisi yama olarak sıklıkla kullanılmaktadır; bu nedenle şüphe varsa normal sünnetten kaçınılması gerektiği uyarısını yineledi.
Tedavi, zamanlama ve ameliyat hedefleri
Uzman, hipospadiasın tedavisinin cerrahi olduğunu, ilaçla veya kendiliğinden düzelme şansı bulunmadığını belirtti. Ameliyatta üç temel hedefin bulunduğunu söyledi: idrar deliğini penisin ucu yerine taşımak, varsa penis eğriliğini düzeltmek ve estetik olarak normal bir görünüm sağlamak. Hipospadias ameliyatının her yaşta yapılabildiğini ancak bezli çocuğun bakım kolaylığı ve psikolojik nedenlerle ameliyat için en uygun zamanın 6 ay ile 18 ay arasındaki dönem olduğu ifade edildi. Ameliyatın, çocuğun cinsel kimlik farkındalığının başlamadığı fallik dönem öncesinde yapılmasının çocuğun süreci hatırlamaması ve ruhsal iz bırakmaması açısından önemli olduğu belirtildi. Ancak her çocuğun durumunun farklı olduğu ve ameliyat zamanının doktorla aile birlikte değerlendirilerek belirlenmesi gerektiği vurgulandı.
Ameliyat sonrası süreç
Baıramovı, ameliyat sonrası sürecin ailelerin düşündüğü kadar zor olmadığını, başarı oranlarının yüksek olduğunu söyledi. Genellikle birkaç gün boyunca idrarın yeni oluşturulan kanaldan rahat geçmesi için küçük bir sonda kullanıldığını, çocukların bandajlı olduğunu ve kısa süre içinde normal yaşama dönebildiğini ifade etti.
Ebeveynlere öneriler ve olası komplikasyonlar
Uzman, yenidoğan bebekte genital bölgenin dikkatle incelenmesi gerektiğini belirterek, hipospadias tedavi edilmezse çocuğun ayakta idrar yapamama, okul çağında özgüven sorunları ve yetişkinlikte özellikle ağır vakalarda kısırlık gibi daha ciddi problemlere yol açabileceğini söyledi. Bu nedenle ailelerin "büyüyünce geçer" düşüncesiyle beklememeleri ve şüphe varsa sünnet yaptırmadan önce mutlaka bir uzmana danışmaları gerektiğini vurguladı.
Özetle: Hipospadias cerrahi tedavi gerektiren bir durumdur; tanı konduğunda normal sünnetten kaçınılmalı ve uygun ameliyat zamanlaması uzmanla birlikte planlanmalıdır.
CERRAHİSİ ANA BİLİM DALI UZMAN DR. GALİB BAIRAMOVI, HİPOSPADİAS AMELİYATINDA EKSİK OLAN İDRAR KANALINI OLUŞTURMAK İÇİN ÇOCUĞUN KENDİ SÜNNET DERİSİNİN YAMA OLARAK KULLANILDIĞININ ALTINI ÇİZEREK, "ÇOCUĞUN ÖNCEDEN SÜNNET EDİLMESİ DURUMUNDA AMELİYAT İÇİN EN DEĞERLİ DOKU KAYBEDİLİR VE CERRAHİ SÜREÇ ÇOK DAHA ZOR HALE GELEBİLİR" DEDİ.
