Ulaştırma ve Altyapı Bakanı'nın değerlendirmesi
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, 1. Ulusal Havacılık Şurası İzleme ve Değerlendirme Zirvesi'nde Türkiye'nin sivil havacılık hedeflerini ve önceliklerini açıkladı. Uraloğlu, Türkiye'nin ICAO Konseyi üyeliğiyle küresel havacılık politikalarının belirlendiği masada doğrudan söz sahibi olacağını vurguladı ve bu hedefin diplomasi ile güçlü destek gerektirdiğini söyledi.
uluslararası ağ ve büyüme:
Bakan Uraloğlu, Türkiye'nin coğrafi konumunu stratejik bir avantaj olarak gördüklerini belirterek Asya, Avrupa ve Afrika'nın kesişim noktasında dört saatlik uçuş mesafesinde yaklaşık 1,6 milyar kişi67 ülke bulunduğunu hatırlattı. Türk hava yolu işletmeleri 2026 itibarıyla 133 ülkede 356 dış hat noktasına ulaşırken, hava ulaştırma anlaşmalarıyla yeni pazarlara erişim imkanlarını artırdıklarını söyledi.
Son 24 yıldaki altyapı yatırımlarıyla aktif havalimanı sayısı 2002'deki 26'dan bugün 58'e çıkarıldı; yapımı süren Yozgat ve Bayburt-Gümüşhane projeleriyle sayı 60'a ulaşacak. Toplam yolcu sayısı 2002'deki 34,5 milyon'dan 2025'te 247 milyon'u aştı. Toplam hava aracı sayısı 489'dan yüzde 424 artışla 2 bin 562'ye, havayolu işletmelerindeki uçak sayısı 162'den 872'ye yükseldi. Koltuk kapasitesi 27 bin 500'den 165 bin 586'ya, kargo kapasitesi ise yaklaşık 303 bin kilogramdan 2,9 milyon kilogram'a ulaştı.
Bu genişlemede sivil havacılık genel müdürlüğünün yürüttüğü müzakereler önemli rol oynadı; son dört yılda yapılan 87 müzakere ve mektup teatisiyle yaklaşık 890 haftalık ilave yolcu ve kargo trafik hakkı elde edildi. Bu haklar yeni hatlar, daha fazla frekans ve yeni uçuş noktalarına dönüştü. Çin ile yolcu trafik hakkı haftalık 21'den 49 frekansa çıkarıldı; Suudi Arabistan, Kuveyt, Özbekistan, Ürdün, Mısır, Endonezya, Vietnam, Filipinler, Avustralya, Cezayir ve Tayland gibi pazarlarda kapasite artışları sağlandı.
kargo, e-ticaret ve altyapı:
Kargo taşımacılığında da önemli kazanımlar elde edildi. Kanada'daki haftalık kargo kapasitesi 7'den sınırsız hale getirildi; Vietnam 10'dan 28'e, Kazakistan 7'den 38'e, Hong Kong 7'den 14'e çıkarılan haklarla kargo ağında büyüme sağlandı. İstanbul Havalimanı 2025'te 2,1 milyon ton kargo ile Avrupa'da öne çıktı ve FedEx ile Trendyol hangarları hizmete açıldı.
İstanbul Havalimanı'nı bir e-ticaret lojistik merkezine dönüştürme hedefi ön plana çıktı. Transit e-ticaret, uluslararası sipariş karşılama, konsolidasyon, gümrük entegrasyonu, ön beyan ve iade eşya düzenlemeleriyle İstanbul e-ticaret lojistik merkezi kurgusunun kavramsal ve konsept mimari tasarımı tamamlandı ve devreye alınması planlanıyor. Ayrıca Antalya, Adnan Menderes, Dalaman ve Bodrum Havalimanları için yer hizmetleri tarifesinde uygulanan dönemsel yüzde 50 indirimler 2026 tarifeleri kapsamında yıl geneline yayıldı.
teknoloji, sertifikasyon ve sürdürülebilirlik:
Uraloğlu, yerli üretim ve sertifikasyon kapasitesinin artırılmasının önemine değindi. Uçak bakım, yedek parça imalatı ve modifikasyon alanlarında atılımlar yapıldığını; HÜRKUŞ eğitim uçağı ve Gökbey helikopterinin sertifikalandırılmasına yönelik çalışmalar gerçekleştirildiğini belirtti. İlk yerli tasarım sıcak hava balonuna tip sertifikası verildi.
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü bünyesinde eğitimden lisanslandırmaya, ruhsatlandırmadan denetim ve sertifikasyona kadar süreçlerin dijitalleştirildiği; daha hızlı, şeffaf ve veri odaklı bir yönetim hedeflendiği aktarıldı. İnsansız hava araçlarında 2026 yılı Eylül ayı sonu itibarıyla aktif İHA pilot lisansına sahip kişi sayısının 1 milyon 853 bini ve satışa ve uçuşa hazır İHA sayısının 81 bini aştığı bildirildi. Yenilenebilir enerji yatırımlarıyla havalimanlarında karbon salınımının azaltılmasına katkı sağlanacağı vurgulandı.
icao hedefi ve diplomasi:
Bakan Uraloğlu, Türkiye'nin 19-20 Kasım 2026'da Montreal'de düzenlenecek ICAO olağanüstü genel kurulunda Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü Konsey üyeliği için seçime katılacağını açıkladı. Konsey üye sayısı 36'dan 40'a çıkarılmış olup genel kurulda dört yeni konsey üyesi seçilecek. Türkiye, Avrupa Sivil Havacılık Konferansı'nın (ECAC) adayı olarak güçlü destek ve yoğun diplomatik temaslarla seçime girecek.
Uraloğlu, Konsey üyeliğinin sembolik bir başarıdan öte, Türkiye'yi küresel havacılık politikalarının oluşturulduğu masada doğrudan söz sahibi yapacağını belirtti ve önümüzdeki dönemde yeni hava ulaştırma anlaşmaları imzalanması, mevcut anlaşmaların güncellenmesi ve trafik haklarının geliştirilmesi yönündeki çalışmaların süreceğini kaydetti.
Kapanışta Bakan, hava ulaştırma anlaşmalarını turizm, ihracat ve hava kargo dahil olmak üzere Türkiye'nin küresel bağlantılarını güçlendiren stratejik araçlar olarak yorumladıklarını, hedeflerinin daha fazla ülke, nokta, frekans ve güçlü bir kargo ağıyla dünya karar mekanizmalarında daha güçlü bir Türkiye olduğunu ifade etti ve kamu ile özel sektör iş birliğiyle daha güçlü, rekabetçi ve yenilikçi bir sivil havacılık sektörü inşa edeceklerini vurguladı.
1. ULUSAL HAVACILIK ŞURASI İZLEME VE DEĞERLENDİRME ZİRVESİ’NDE KONUŞAN ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANI ABDULKADİR URALOĞLU, TÜRK HAVA YOLU İŞLETMELERİNİN 133 ÜLKEDE 356 DIŞ HAT NOKTASINA ULAŞTIĞINI BELİRTEREK, "TRANSİT E-TİCARET, ULUSLARARASI SİPARİŞ KARŞILAMA, KONSOLİDASYON, GÜMRÜK ENTEGRASYONU, ÖN BEYAN VE İADE EŞYA DÜZENLEMELERİYLE İSTANBUL HAVALİMANI’NI E-TİCARET MERKEZİ HALİNE GETİRMEYİ PLANLIYORUZ. TÜRKİYE’NİN ULUSLARARASI SİVİL HAVACILIK ÖRGÜTÜ KONSEYİ’NE SEÇİLMESİ DURUMUNDA İSE KÜRESEL HAVACILIK POLİTİKALARININ OLUŞTURULDUĞU MASADA DOĞRUDAN YER ALACAĞIZ" DEDİ.
