Türkiye faunasına ilk kez Ischnocolus cinsi tarantula kaydedildi
Keşif ve yayın
Avrupa'daki doğa tarihi müzelerinde yürütülen araştırmalar sırasında, 1992 yılında Aydın, Bafa Gölü çevresinden toplanan bir örnek üzerinde yapılan incelemede Ischnocolus cinsine ait bir tarantula tespit edildi. Bulgular, uluslararası hakemli Invertebrate Zoology dergisinin 2026, 23. cildinde yayımlandı.
Örnek ve tanımlama
İncelemede, Almanya'nın Frankfurt kentindeki Senckenberg Araştırma Enstitüsü ve Doğa Müzesi koleksiyonunda muhafaza edilen erkek örnek ele alındı. Etiket bilgilerine göre örnek, 10 Nisan 1992 tarihinde Aydın'ın Bafa Gölü'nün doğu kıyısında, antik Herakleia kenti yakınlarında, deniz seviyesinden 33 metre yükseklikte bir taşın altından toplanmıştı. Yapılan ayrıntılı morfolojik inceleme sonucunda örneğin Ischnocolus valentinus türüne ait olduğu belirlendi ve böylece Ischnocolus cinsi ilk kez Türkiye faunasına kaydedilmiş oldu.
Araştırma ekibi ve yöntem
Çalışma, Kosova, Türkiye ve Birleşik Krallık'tan bilim insanları Donard Geci, Dr. Kadir Boğaç Kunt, Dr. Ersen Aydın Yağmur ve Danniella Sherwood'un iş birliğiyle gerçekleştirildi. Araştırmacılar, farklı bir örümcek familyası üzerinde çalışırken müze koleksiyonundaki kavanozlardan birinde Türkiye için bilinmeyen bu tarantula cinsine ait örnekle karşılaştıklarını belirtti.
Biyocoğrafi değerlendirme
Araştırmacılar, Türkiye'de yıllardır yürütülen kapsamlı arazi çalışmalarında bu cinse ait başka bir popülasyona rastlanmamasını dikkat çekici buldu. Bu durum, türün doğal yayılışından ziyade geçmişte insanlar tarafından bölgeye taşınmış olabileceği olasılığını güçlendiriyor. Bölgedeki antik Herakleia'nın yaklaşık 2 bin 500 yıl önce önemli bir liman kenti olması, örneğin antik deniz ticareti sırasında Anadolu'ya ulaşmış olabileceği değerlendirmesini destekliyor.
Bilimsel önem ve ekolojik rol
Dr. Kadir Boğaç Kunt, Türkiye'de Theraphosidae familyasının daha önce Chaetopelma cinsine ait dört türle temsil edildiğini, bunlardan Chaetopelma altugkadirorum ile Chaetopelma turkesi'nin ülkeye endemik olduğunu vurguladı. Bu türlerin coğrafi dağılımları, kayalık alanlarda oluşturdukları yuvalar ve yaşam stratejileriyle Anadolu'nun biyolojik çeşitliliğinin önemli parçaları olduğunu ifade etti.
Dr. Ersen Aydın Yağmur ise tarantulaların ekosistemlerde etkili avcılar olduklarını ve böcek ile diğer eklembacaklı popülasyonlarını kontrol ederek besin zincirinin sağlıklı işlemesine katkı sağladıklarını belirtti. Uzun ömürlü olmaları ve belirli yaşam alanlarına bağlı kalmaları nedeniyle tarantulaların çevrenin sağlığını gösteren önemli biyolojik göstergeler arasında yer aldığını vurguladı.
Sonuç olarak, müze koleksiyonlarında saklanan tarihî örneklerin yeniden incelenmesinin, bölgesel fauna bilgisine önemli katkılar sağlayabileceği bir kez daha doğrulanmış oldu.
TÜRKİYE ÖRÜMCEK FAUNASINA YENİ BİR TARANTULA CİNSİ EKLENDİ.
