Uzun Çarşı'da geçmişin izlerini saklayan kafe
Sakarya'nın tarihi Uzun Çarşısında yer alan bir kafe, dekorasyonundan servisindeki objelere kadar nostaljiye odaklanan bir konseptle dikkat çekiyor. Mekânda sergilenen eşyaların büyük bölümü çalışır durumda; bu durum ziyaretçilere sadece bakmak değil, geçmişle birebir temas kurma olanağı sunuyor.
Eşyalar ve işlevleri:
Kafede görülen objeler arasında tüplü televizyon, eski bir fön makinesi, çeşitli plakçalar, ankesörlü telefon, 120 yıllık kömürlü ütü, eski çay ve kahve takımları ile bakır tabaklar yer alıyor. İşletme yetkilileri eşyaların birçoğunun halen çalışır halde olduğunu ve ziyaretçilerin bazı atari oyunlarını oynayabildiğini aktarıyor.
Mekânın hikâyesi ve ziyaretçi tepkileri:
İşletme Müdürü Yusuf Köroğlu mekanın kuruluş öyküsünü aktarırken, 'Bu işletme yaklaşık 4 yıldır bizde ama bu haliyle tam bir senedir bu şekilde' diye bilgi veriyor. Köroğlu, birçok eşyanın işletme sahibinin ailesine ait olduğunu; avizelerin, bazı madalyaların ve diğer parçaların müşteri ve yakınları tarafından getirildiğini söylüyor. Köroğlu, getirilen bir madalyanın müşteri tarafından, 'annesinin annesine Mustafa Kemal Atatürk tarafından verildiği' bilgisiyle kafe envanterine katıldığını belirtiyor.
Önemli objelerden biri olarak öne çıkan kömürlü ütü hakkında Köroğlu, aletin içine sıcak kömür konularak kullanıldığını ve kendilerine söylenen bilgilere göre yaklaşık 120 yıllık olduğunu ifade ediyor. Ziyaretçiler, bu ve benzeri parçaları görünce hem şaşkınlıklarını gizleyemiyor hem de hafızalarında biriktirdikleri anıları tazeliyor.
Köroğlu, mekânda yaşanan duygusal anlardan birini şöyle aktarıyor: '70 yaşlarında bir teyzemiz geldi. Onu üst kata çıkarttık. Bu atmosferi görünce duygulanmasına ve gözlerinden akan yaşa biz şahit olduk.' Bu duygusal tepkinin ardından teyzeye ait olduğu söylenen yaklaşık 50-60 santimetre yüksekliğinde bir merdaneli çamaşır makinesi getirildi ve sahibi tarafından mekâbe hediye edildi.
Köroğlu, Uzun Çarşı'nın tarihine de vurgu yapıyor: 'Şu çarşının kendisi çok eski bir çarşı. Orta Cami 1700'lü yıllarda ibadete açılmış. Onun çaprazında şu an fırın olan dükkanın önceden kilise olduğu söyleniyor.' Müşteri kitlesinin geniş yaş aralığına yayıldığını, hem aynı kuşaktan insanların hem de annelerinin yaşındaki ziyaretçilerin burayı tercih ettiğini aktarıyor. Ayrıca ailelerin çocuklarını da getirerek nesiller arası hafıza paylaşımına aracılık ettiklerini belirtiyor.
Köroğlu, ziyaretçilere vermek istedikleri mesajı özetlerken, 'Geçmişini bilmeyen insan geleceğini tayin edemez. Müşterilerimize bunu aşılamaya çalışıyoruz' diyor.
Ziyaretçilerin duygusu: terapi ve hatıralar
50 yaşındaki Mehmet Özdemir ise mekanın kendisini doğrudan çocukluk yıllarına götürdüğünü anlatıyor. Özdemir, 'Bizim jenerasyonumuza çocukluğunu ya da gençliğini hatırlatan görseller ve objeler. Eve döndüğümüzdeki çamurlu ellerimizi, ıslak kıyafetlerimizi, annemizin süpürge ile kovaladığını hatırlatıyor' sözleriyle duygusunu paylaşıyor. Özdemir, kendileri gibi ziyaretçilerin buraya adeta terapi amaçlı geldiğini, bugün süs eşyası görünümünde olsa da bu objelerin eskiden temel ihtiyaçlar olduğunu vurguluyor.
Konsept, geçmişini merak edenler ile kendi anılarını tazelemek isteyenleri bir araya getiriyor; hem nostalji arayanları hem de tarih meraklılarını Uzun Çarşı'nın atmosferinde buluşturuyor.
Bu kapıdan girenler çocukluğuna dönüyor