Troya'da kemikten gelen sesler: yeni buluntular kazı tarihini zenginleştiriyor
Çanakkale'deki Troya Ören Yeri'nde yürütülen 2026 kazı çalışmaları, kent tarihine ilişkin önemli iki buluntuya sahne oldu. 160 yılı aşkın kazı sürecinde ilk kez müzik aleti niteliği taşıyan bir obje ortaya çıkarıldı: yaklaşık 2 bin 800 yıllık kemik flüt. Aynı kazı sezonunda ayrıca 4 bin 500 yıllık insan biçimli bir idol başı da gün ışığına çıkarıldı.
buluntuların niteliği:
Troya Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Rüstem Aslan, buluntu hakkında yaptığı açıklamada flütün Arkaik Dönem olarak tanımlanan M.Ö. 8'inci yüzyıla ait bir tabakadan çıkartıldığını belirtti. Aslan, Troya kazı tarihçesinde daha önce müzik aleti olarak kayda geçmiş bir buluntunun bulunmadığını vurgulayarak, "Anadolu’da da aslında çok çok daha eski kemik-flüt aletlerinin olduğunu biliyoruz. Fakat Troya açısından bizim Troya’da bulduğumuz, bu 160 yıllık kazılar sırasında bulduğumuz ilk ve tek müzik aleti" ifadelerini kullandı.
Aslan, bulunan flüt parçası ile Homeros ve destan geleneği arasındaki dönemsellik açısından ilginç bir rastlantıya işaret etti. Odyssey filmi bağlamındaki değerlendirmelerde doğrudan bir ilişki kurulamayacağını söylese de, filmde kullanılan 8'inci yüzyıla ait bir flüt örneğine benzer bir parçanın Troya'da aynı döneme ait bir katmandan çıkması kazı tarihçesi açısından dikkat çekici bulundu.
kazı çalışmaları ve katman bilgisi:
2026 kazıları, Kültür ve Turizm Bakanlığı izinleri ve destekleriyle Geleceğe Miras Projesi kapsamında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi adına İÇDAŞ ana sponsorluğunda yürütülüyor. Çalışmalar dört farklı alanda, Troya'nın farklı katmanlarına odaklandı. Aslan, idol başının ise İlk Tunç Çağı olarak tanımlanan 2’nci Troya kentinin kent girişleri içinde, bir yangın tabakasının içinde bulunduğunu ve benzer örneklerin kazı tarihçesinde çok az sayıda ("3-5 tane") kayıtlı olduğunu belirtti.
Bu iki buluntu, Troya'nın kültürel yaşamına dair doğrudan arkeolojik kanıt sağlayarak kentte müziğin varlığı ve dinsel/ritüel uygulamaların mekânsal izlerini yeniden değerlendirmeye açıyor. Uzun süredir devam eden kazı çalışmaları, katmanlardaki bağlam ve koruma koşulları incelenerek buluntuların ayrıntılı analizlerine devam edileceği bildirildi.
Troya'da ortaya çıkan bu materyaller, hem bölgesel arkeoloji literatürü hem de antik dönemde müziğin toplum içindeki rolüne ilişkin tartışmalar açısından önemli veri sağlıyor.
ÇANAKKALE’DE, 5 BİN 600 YILLIK GEÇMİŞE SAHİP TROYA ÖREN YERİ’NDE 160 YILI AŞKIN YÜRÜTÜLEN KAZI ÇALIŞMALARINDA TROYA’DA İLK MÜZİK ALETİ BULUNDU.
