Trabzon dondurmasına coğrafi işaret tescili
Trabzon’un geleneksel lezzetlerinden olan ve üretimi nesiller boyu aktarılan dondurma, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 17 Eylül 2026 tarihinde coğrafi işaretle tescillendi. Tescil başvurusu, Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası (TTSO) tarafından yapıldı ve böylece kentte coğrafi işaretli ürün sayısı 16ya yükseldi.
Tescille birlikte yerel üretimin korunması ve ürünün marka değerinin artırılması hedefleniyor. TTSO ve bölge paydaşları, Trabzon dondurmasının hem ülke içinde yaygınlaştırılmasını hem de bir sonraki adım olarak Avrupa pazarlarına açılmasını planlıyor.
Tescil ve yaygınlaştırma hedefleri:
TTSO Başkanı Erkut Çelebi, coğrafi işaret sayısının artmasının kent için önemli olduğunu vurguladı. Çelebi, DOKA ile yürütülen projede her ilçeye ayrı coğrafi işaretli ürün kazandırma çalışmasının sürdüğünü belirtti ve Trabzon dondurmasının turizme katkı sağlayacağını, kente katma değer üreteceğini ifade etti.
Çelebi, dondurmanın ana maddesinin inek veya keçi sütü olduğunu, az şeker kullanıldığını ve salebin kalitesinin lezzeti belirlediğini söyledi. Trabzon dondurmasının dünyada kent ismiyle anılacak üçüncü bir dondurma markası olabileceğine inandığını da aktardı.
Üretim, malzemeler ve reçete:
Trabzon dondurmasının kökeni 1800’lü yıllara dayanıyor. Lokma Tatlı Dünyası Kurucusu Bekir Aktürk, Akçaabat’ta kar kuyularından elde edilen karlarla soğutulan dondurma geleneğinin zaman içinde teknolojiyle evrildiğini, ancak üretim kültürünün sürdüğünü anlattı. Coğrafi işareti alınan ürünün temelini Hamsiköy yaylalarından elde edilen süt ve doğal salep oluşturuyor.
Aktürk, Hamsiköy’ün ot florasının sütün lezzetini etkilediğini; bölgeden gelen sütün yağlı ve kaliteli olduğunu belirtti. Bu sütle kaliteli salebin birleşmesinin özgün bir ürün ortaya çıkardığını, bunun yanında kaliteli işçilik ve reçetenin belirleyici olduğunu vurguladı.
Atatürk Üniversitesi’nde yapılan tahliller ve akademik çalışmaların ardından TTSO’nun sürece sahip çıktığı, üretimin İstanbul ve Ankara’ya gönderilmeye başlandığı ifade edildi. Coğrafi işaretin sade dondurma için alındığı; meyveli çeşitlerin de aslında sade dondurmanın yöntemiyle hazırlandığı açıklandı. Bölgesel lezzetlerin değerlendirilmesi kapsamında ligarba ve aronya gibi yöresel ürünlerin dondurmaya katıldığı belirtiliyor.
Aktürk, üretimin sadece şehir içinde kalmasının kente yeterli faydayı sağlamayacağını, dış pazarlara açıldıklarında şehir, üretici ve köylünün kazanacağını söyledi. Avrupa pazarına yönelik görüşmelerin sürdüğü ve altyapının kurulduğu kaydedildi.
Coğrafi işaret tescili, Trabzon dondurmasının hem yerel mirasını korumayı hem de ticari anlamda marka değeri kazanmasını amaçlıyor. Tescilin ardından atılacak adımlar, üretim standartlarının korunması, reçete ve işçilik bilgisinin belgelendirilmesi ile pazarlama stratejilerine odaklanacak.
TRABZON’DA 1800’LÜ YILLARDAN BU YANA YAPILDIĞI BELİRTİLEN VE KENDİNE ÖZGÜ ÜRETİM YÖNTEMİYLE NESİLDEN NESİLE AKTARILAN TRABZON DONDURMASI, COĞRAFİ İŞARET ALARAK TESCİLLENDİ.
