Trabzon’dan Van’a uzanan göçün 61. yılı Dönerdere’de kutlandı
Trabzon’un Çaykara ilçesinde yaşanan heyelanın ardından 1965 yılında Van’ın Özalp ilçesine bağlı Dönerdere ve Emek mahallelerine devlet eliyle yerleştirilen ailelerin göçünün 61. yılı, Dönerdere Mahallesi’nde düzenlenen törenle anıldı. Etkinlikte göçün oluşturduğu tarihsel bağı, dayanışma kültürünü ve iki kentin ortak yaşamını vurgulayan programlar gerçekleştirildi.
Göçün tarihi ve etkinliğin anlamı
1965’teki heyelan sonrası başlayan göç süreci, bugün Dönerdere ve Emek mahallelerinin yer aldığı kültürel bir bağa dönüştü. Programda, Karadeniz halk oyunları, horon, bölgenin yöresel oyunu 'şemmame', türkü dinletileri ile fotoğraf sergileri yapılarak geçmişe dair hatıralar tazelendi ve yeni nesillere göç hikâyesi aktarıldı.
Dönerdere Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı Turgay Özbek, etkinliğin anma niteliğinin ötesinde Karadeniz ile Doğu Anadolu arasında kurulan kardeşlik bağının simgesi olduğunu belirtti ve şunları ifade etti: 'Her şehir için plaka kodu her zaman anlamlı ve her zaman önemli olmuştur. Trabzonlu için de 61 rakamı bordo mavi renklerle birlikte adeta bir kimliktir, bir tutkudur, aynı zamanda bir yaşam biçimidir.' Özbek, 1965'te gelen kurucu ailelerin genç ve ekonomik birikimden yoksun olduğunu, köy dayanışması sayesinde kısa sürede üç traktör alınarak ortaklık kültürünün başladığını aktardı.
Kooperatifleşme ve yerel kalkınma
Özbek, köyde oluşan ortaklık kültürünün sürdürülebilir bir kalkınma modeline dönüşmesi amacıyla kooperatifleşme adımı atıldığını anlattı. 1966 yılı kayıtları başlatılan ve Van Ticaret Sanayi Odası’nda 96. üye olarak tescil edilen Dönerdere Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi, ilerleyen yıllarda bünyesinde bir süt fabrikası, bir düğün salonu, bir mini un fabrikası, bir çiftçi lokali ve bir tandır evi barındıran yapıya dönüştü.
Yerel yönetim ve kültürel bağlar
Çaykara Belediye Başkanı Hanefi Tok, konuşmasında Çaykara’nın yalnızca 1965’te değil, 1929’dan 1977’ye kadar süregelen göç süreçleriyle Türkiye’nin birçok iline nüfus verdiğini hatırlattı. Tok, ilçenin eğitim ve turizm potansiyeline vurgu yaparak Uzungöl ve çevresinin turizmde önemli bir destinasyon olduğunu belirtti ve etkinliğe katılanlara teşekkür etti.
Siyasi temsil ve tarihsel bağlam
AK Parti Van Milletvekili Kayhan Türkmenoğlu ise konuşmasında, göçün bir umut ve hasret yolculuğu olduğunu belirtti. Türkmenoğlu, Van’ın tarihsel dönüşümüne değinerek 1965 göçünün ilde yeni bir mozaik oluşturduğunu ve göç edenlerin kısa sürede Van toplumuyla kaynaştığını söyledi: 'Doğduğun yer değil, doyduğun yer senin memleketindir.' Ayrıca 65. yıl kutlamalarının Van’da da yapılacağını açıkladı.
Kültürel program ve sanatçılar
Etkinlikte Şehit Mehmet Aygün İmam Hatip Ortaokulu halk oyunları kız ekibi Karadeniz oyunları ile 'şemmame' gösterisi sundu. Daha sonra kaval virtüözlerinden Nurattin Kahvesi sahneye çıktı, kaval eşliğinde katılımcılar horon oynadı. Klavye ile Erol Akyüz, kemençe ile Dursun Akyüz eşlik etti. Uzungöl’ün yetiştirdiği sanatçılar arasında yer alan Ahmet Karaca ve İbrahim İnce (Eçinos) seslendirdikleri Karadeniz türküleriyle programa renk kattı.
Katılımcılar ve kapanış
Etkinliğe; AK Parti Van Milletvekili Kayhan Türkmenoğlu, Van İl Jandarma Komutanı Tuğgeneral Mücahit Avkıran, Van İl Emniyet Müdürü Murat Mutlu, Çaykara Belediye Başkanı Hanefi Tok, Tarım ve Orman Müdürü Turgay Şişman, Tapu ve Kadastro 15. Van Bölge Müdürü Burak Çelebi Karagöz, DSİ 17. Bölge Müdür Yardımcısı Hakan Bekar, Uzungöl Mahalle Muhtarı Selman Dilek ile İstanbul, Bursa, Trabzon, Van ve diğer illerden çok sayıda davetli ve mahalle sakinleri katıldı. Program, kültürlerin kaynaşmasının ve göçün yarattığı dayanışma örneğinin vurgulandığı etkinliklerle sona erdi.
TRABZON’UN ÇAYKARA İLÇESİNDE YAŞANAN HEYELAN FELAKETİNİN ARDINDAN DEVLET ELİYLE 1965 YILINDA VAN’IN ÖZALP İLÇESİNE BAĞLI DÖNERDERE VE EMEK MAHALLELERİNE YERLEŞTİRİLEN AİLELERİN GÖÇÜNÜN 61. YIL DÖNÜMÜ, DÜZENLENEN ANLAMLI ETKİNLİKLE KUTLANDI
