KTÜ ve tersane iş birliğiyle geliştirilen zırhlı bot deniz güvenliğine yeni seçenek sunuyor
Trabzon'da Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Sürmene Abdullah Kanca Meslek Yüksekokulu Öğretim Görevlisi Dr. Umut Yaşar Uzunali öncülüğünde geliştirilen Modüler Zırhlı Kontrol Botu (MZKB), iç ve kıyı sularda personel taşınması, deniz güvenliği ve özel operasyonlar için tasarlandı. Proje, Trabzon Tersanesi ve GEKATEK Mühendislik ile yürütülen iş birliğinin ürünü olarak sahada test süreçlerini tamamladı ve seri üretime hazırlık aşamasına geldi.
tasarım ve teknik özellikler:
MZKB yaklaşık 11 metre uzunluğunda ve 3,2 metre genişliğinde bir platform. Bot, 2 mürettebat ve 6 personel taşıma kapasitesine sahip olup, iki adet 300 beygir gücündeki dıştan takma motorla donatıldı. Yapılan deneme sürüşlerinde bot 30,5 knot hıza ulaşarak tasarım hedeflerinin üzerinde performans gösterdi. Gövde ve kabinlerin çelik yapıda olmasına rağmen bu süratlerin elde edilmesi projenin dikkat çeken sonuçlarından biri olarak öne çıktı.
Koruma açısından bot, EN 1063 BR6 ve EN 1522 FB6 seviyelerinde balistik dayanım sağlamak üzere tasarlandı. Kabinler monokok gövde yapısına sahip olup belirli bir balistik koruma sağlıyor. Projenin ayırt edici özelliklerinden biri, olası bir batma durumunda ön kabinin gövdeden ayrılarak su üzerinde bağımsız seyrini sürdürebilmesini sağlayan mekanik bağlantı sistemi oldu; bu sistem için patent başvurusu yapıldı. Ayrıca iskele ve sancak taraflarındaki elektrik motorları sayesinde bot, düşük seyir hızlarında da manevra ve koruma görevlerini sürdürebiliyor.
operasyonel esneklik ve güvenlik yaklaşımı:
MZKB'nin modüler mimarisi, farklı görev ihtiyaçlarına göre hızlı dönüşümlere olanak veriyor. Arka kabin acil müdahale ve ambulans konseptine çevrilebiliyor; kabin ve motorlara uygulanabilecek kafes sistemleriyle drone kaynaklı saldırılara karşı ek koruma sağlanabiliyor. Proje ekibi, botun sadece personel naklinde değil çıkarma ve koruma senaryolarında da kullanılabileceğini vurguluyor. Uzunali, denizde personelin balistik koruma altında taşınmasının öneminin özellikle son dönem çatışma örnekleriyle daha görünür hale geldiğini ve düşük maliyetli silahlarla hedef alınan platformlara karşı önlemler geliştirmenin öncelikleri olduğunu belirtti.
Geliştiriciler, projenin fikir aşamasına 2020'de başladıklarını; yaklaşık 4-5 aylık seyir testlerini tamamladıklarını ve ilgili komutanlıklarla son üç aydır fikir alışverişinde bulunduklarını aktarıyor. Test ve geri bildirim süreci, botun farklı taktik ihtiyaçlara göre farklı modifikasyonlarla uyarlanmasını hedefliyor.
seri üretim ve ihracat hedefleri:
Trabzon Tersanesi Genel Müdür Yardımcısı Kaptan İlyas Murtezaoğlu proje ile tersane ve üniversite arasındaki iş birliğini vurguladı. Mürtezaoğlu, ürün geliştirme ve seri imalat aşamalarında birlikte çalışılacağını, hem yurt içinden hem yurt dışından farklı modifikasyon talepleri aldıklarını ve talep doğrultusunda yakın zamanda seri üretime geçmeyi hedeflediklerini söyledi. Tersanenin tüm imkânlarının projeye seferber edileceği, ayrıca projenin Sahil Güvenlik ve emniyet teşkilatının ihtiyaçlarına da cevap verebileceği ifade edildi.
Proje yetkilileri, MZKB'nin donanma personelinin güvenliğini artırmayı, olası riskli durumlarda zarar görmeden görev yapabilmelerine katkı sağlamayı amaçladıklarını ve ürünü uluslararası pazarlara taşıyarak ihracata katkı sağlamayı hedeflediklerini belirtti.
Sonuç olarak, MZKB hem teknik kabiliyetleri hem de modüler yapısıyla deniz güvenliği ve özel operasyonlarda yeni bir çözüm vaat ediyor; seri üretim ve kullanım aşamasındaki gelişmeler, projenin gelecekteki etkinliğini belirleyecek.
KTÜ’LÜ ÖĞRETİM GÖREVLİSİ DR. UMUT YAŞAR UZUNALİ TARAFINDAN TRABZON TERSANESİ VE GEKATEK MÜHENDİSLİK İŞ BİRLİĞİYLE GELİŞTİRİLEN MODÜLER ZIRHLI KONTROL BOTU (MZKB), BALİSTİK KORUMALI YAPISI VE OLASI BATMA DURUMUNDA GÖVDEDEN AYRILABİLEN ÖN KABİNİYLE DENİZ GÜVENLİĞİ VE ÖZEL OPERASYONLAR İÇİN TASARLANDI.
