Toros Dağları'nda kekik hasadı başladı
Antalya'nın Akseki ilçesinde, Toros Dağları'nın yüksek kesimlerinde kekik toplama sezonu başladı. Her yıl olduğu gibi bu yıl da kadın ve erkeklerden oluşan gruplar sabahın erken saatlerinde yaylalara çıkarak doğal ortamda yetişen kekikleri topluyor.
Akseki'nin 800 ile 2 bin metre rakım arasındaki dağlık alanlarında yetişen kekikler, yöre halkı için hem gelenek hem de gelir kaynağı. Bazı üreticiler topladıklarını kendi kışlık ihtiyacına ayırıyor, fazla ürünü ise hazırlayıp satışa sunuyor; bir demet kekik yaklaşık 50 liradan alıcı buluyor.
toplama ve işleme yöntemi:
Kekikler, bitkinin köküne zarar verilmemesi için bıçak veya makasla kesilerek toplanıyor. Toplanan bitkiler gölgede kurutuluyor veya doğrudan satışa hazırlanıyor. Yerel üreticiler, doğal ortamda yetişen kekiklerin aroma ve kalitesinin farklı olduğunu vurguluyor.
Göktepe Yaylası'na her yıl kekik toplamaya gelen Ayşe Çelik, "Her yıl kekik zamanı geldiğinde Göktepe Yaylası'na çıkarak kekiklerimizi topluyoruz. Hem kendi ihtiyacımızı karşılıyoruz hem de fazla topladığımız kekikleri satarak aile bütçemize katkı sağlıyoruz. Burada doğal ortamda yetişen kekiklerin kokusu ve aroması çok farklı. Kekik toplamak bizim için hem gelenek hem de önemli bir gelir kaynağı" dedi.
akademik değerlendirme ve kalite göstergeleri:
Akdeniz Üniversitesi'nden emekli Prof. Dr. Oktay Yeğen, Akseki ve çevresinde yetişen karabaş kekiğinin (Thymus spicata) kekik yağı açısından öne çıktığını belirtiyor. Yeğen, "Yaklaşık 30 yıldır kekik yağı üzerinde çalışmalar yapıyorum. ... Thymus spicata en önemli türlerden birisidir. Akseki ve civarında, Toros bölgesinde yetişmektedir" ifadelerini kullandı.
Prof. Dr. Yeğen, bölgede elde edilen yağlardaki karvakrol oranının yüzde 70'in üzerinde olabildiğine dikkat çekiyor ve bunun biyosidal özelliklere işaret ettiğini söylüyor. Yapılan çalışmalarda 20'den fazla bitki türü üzerinde araştırma gerçekleştirildiği, dünyada kekik adıyla anılan yaklaşık 100 bitkiden Türkiye'de yaklaşık 33 çeşidinden yağ elde edildiği vurgulanıyor.
Yeğen'e göre özellikle 600 ile 900 metre rakım arasındaki bölgelerde yetişen kekiklerin kalitesi yüksek. Bu özellikler, Akseki kekiğinin hem yerel ekonomide hem de uluslararası pazarlarda talep görmesine katkı sağlıyor.
Türkiye'nin konumu ve ihracat:
Prof. Dr. Yeğen, Türkiye'nin kekik üretimi ve ihracatında dünyada önemli bir konumda olduğunu belirtiyor. Türk kekiği başta Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Avrupa ülkeleri olmak üzere birçok ülkeye ihraç ediliyor. Toroslar'da doğal ortamda yetişen kekik, Akseki'de hem geleneksel geçim kaynağı olmaya devam ediyor hem de Türkiye'nin aromatik bitkiler portföyünde önemli yer tutuyor.
AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ'NDEN EMEKLİ OLAN, YAKLAŞIK 30 YILDIR KEKİK VE KEKİK YAĞI ÜZERİNE BİLİMSEL ÇALIŞMALAR YÜRÜTEN PROF. DR. OKTAY YEĞEN, AKSEKİ VE ÇEVRESİNDE YETİŞEN KARABAŞ KEKİĞİNİN ÖNEMLİ ÖZELLİKLERE SAHİP OLDUĞUNU SÖYLEDİ.
