Toroslar'dan sofraya uzanan zahmetli üretim
Antalya'nın Akseki ilçesinde sonbahar aylarıyla birlikte andız pekmezi üretimi başladı. Toros Dağları'nda doğal olarak yetişen andız ağaçlarının olgun kozalakları, zorlu ve engebeli arazi koşullarında toplanıyor ve çuvallarla köylere getiriliyor. Toplama sürecinde bazı üreticiler makinelerle kırma yaparken, bazılarının tercih ettiği yöntem çekiç ve keserle el emeğiyle parçalamak oluyor.
toplama ve ön işleme:
Andız kozalakları ormanlık alanlardan tek tek toplanıyor. Kırma işlemi sonrası parçalanan kozalaklar birkaç gün suda bekletiliyor ve daha sonra süzülüyor. Bu ön hazırlık, pekmez yapımının temel aşamalarından biri olarak üretim hattına alınıyor.
kaynatma ve üretim süreci:
Alaçeşme Mahallesi'nden üretici Abdullah Uğur, üretimi geleneksel yöntemlerle gerçekleştirdiklerini ve işlemlerin aşamalı olarak sürdüğünü anlatıyor. Toplanan kozalaklar önce suda iki gün ıslatılıyor, süzüldükten sonra bir gün durulaması için bekletiliyor. Ardından büyük kazanlarda uzun süre kaynatma işlemine geçiliyor; üreticilerin verdiği bilgiye göre kaynatma süreci yaklaşık 18 saat sürüyor ve tüm üretim yaklaşık bir hafta alıyor. Kıvamına gelen ürün soğutulduktan sonra paketlenerek satışa hazırlanıyor.
verim, satış ve yöresel önem:
Üreticiler, 5 kilo andız kozalağından yaklaşık 1 kilo pekmez elde edildiğini belirtiyor. Akseki'de geleneksel yöntemlerle hazırlanan andız pekmezinin kilogramı 500 liradan alıcı buluyor. Bazı köylüler topladıkları kozalakları kendi ihtiyaçları için pekmeze çevirirken, bazıları kozalakları üreticilere satarak ek gelir elde ediyor.
Toros Dağları'nda yetişen andız ağaçları yöre halkının doğal üretim kültüründe önemli yer tutuyor. Andız pekmezi bölge halkı tarafından kış aylarında tüketiliyor ve yerel bilgiye göre astım, bronşit ve öksürük gibi rahatsızlıklara iyi geldiği biliniyor. Üretim hem geleneklerin sürdürülmesine katkı sağlıyor hem de aile bütçelerine destek oluyor.
Sonuç olarak, Torosların zorlu koşullarında başlayan toplama mesaisi, günler süren hazırlık ve uzun kaynatma işleminin ardından sofralara ulaşan andız pekmezini ortaya çıkarıyor; bu süreç hem emek hem de yerel kültürün korunması anlamı taşıyor.
AKSEKİ İLÇESİNDE SONBAHARLA BİRLİKTE ANDIZ PEKMEZİ ÜRETİMİ BAŞLADI.
