Akseki’de sonbaharın gelir kaynağı oldu:
Toros Dağları’nın doğal bitkilerinden menengiç, yörede 'çöğre' adıyla bilinen meyvesiyle bu yıl Akseki köylülerinin dikkatini çekti. Ekim ayında olgunlaşan meyveler dağlardan toplanıyor; kurutulanlar kışın kuruyemiş olarak tüketiliyor, bir bölümü kahve ve yöresel yemeklerde kullanılıyor. Meyveden elde edilen yağın litresi ise piyasada 1.200 lira civarında alıcı buluyor; taze meyvenin kilogram fiyatı ise 250-300 lira arasında değişiyor.
Toplama süreci ve günlük verim:
Yörede yaşayanlar, menengiç toplamanın zahmetli ama kazançlı bir iş olduğunu vurguluyor. Çukurköy Mahallesi’nden Hülya Kara, bir günde ortalama 35-40 kilogram menengiç topladıklarını söyleyerek işin meşakkatine dikkat çekti. Alaçeşme Mahallesi’nden Ayşe Güven de sepetlerle dağlara çıkarak günde 30-40 kilogram topladıklarını, bu yıl ürünün yağışlı geçen mevsim nedeniyle oldukça bol olduğunu belirtti ve 'Allah’ım bu yıl bol verdi' ifadelerini kullandı.
Toplanan meyve önce temizlenip yıkanıyor, ardından kurutma işlemine tabi tutuluyor. Geleneksel uygulamalara göre meyve kurutulmadan önce tuzlanıyor; yöre halkı tuzlamanın bozulmayı önlediğini anlatıyor.
Yağ çıkarma, posa ve yerel kullanım:
Menengiçten yağ çıkarma işi hem bireysel hem de kooperatif biçiminde yapılıyor. Alaçeşme’de bitkilerden yağ çıkarma işiyle uğraşan Abdullah Güven, yaklaşık 3 kilogram menengiçten 1 kilogram yağ elde edildiğini belirtti. Yağın yanı sıra, yağ çıkarma sonrası kalan posa da değerlendiriliyor; posa genellikle hayvan yemi olarak satılarak meyvenin ekonomik değeri artırılıyor.
Yörede menengiç için kullanılan başka adlar da bulunuyor; meyve farklı yörelerde bıttım, yaban fıstığı veya çitlembik olarak anılıyor. Ayrıca kurutulmuş menengiç, öğütülerek kahve yapımında kullanılıyor; bu yerel kullanım hem kültürel mirasın bir parçası hem de ilave gelir kaynağı oluşturuyor. Yörede menengiç için söylenen 'Çöğre ağacı' türküsü de meyvenin yöresel önemini yansıtan unsurlardan biri olarak aktarılıyor.
Akseki ve çevresindeki dağ köylerinde sonbahar menengiç toplama sezonu, aile bütçelerine doğrudan katkı sağlıyor. Hem meyvenin kendisi hem de yağ ve posa gibi yan ürünlerin değerlendirilmesi, doğanın sunduğu kaynağın ekonomik değere dönüşmesine olanak tanıyor. Yöre halkı, geleneksel yöntemlerle toplama ve işleme uygulamalarını sürdürerek menengiçten en yüksek verimi elde etmeye çalışıyor.
Bu yılki verim ve piyasa fiyatlarının yüksekliği, menengiçi bölgede daha fazla kişinin değerlendirmesine teşvik ediyor; böylece Toroslar’ın doğal zenginliklerinden biri olan menengiç, Akseki’de sonbaharda hem kültürel hem de ekonomik önemdeki yerini koruyor.
MENENGİÇ, BU YIL ANTALYA’NIN AKSEKİ İLÇESİNDE BOL MİKTARDA YETİŞEREK YÖRE HALKI İÇİN ÖNEMLİ BİR GELİR KAYNAĞI HALİNE GELDİ
