Toroslar'da pekmez sezonu sona erdi:
Antalya'nın Toroslar üzerinde yer alan Akseki ve İbradı ilçelerinin yüksek mahallelerinde, yaklaşık bir ay önce başlayan geleneksel üzüm pekmezi yapımı Kasım ayının ortalarına yaklaşılırken tamamlandı. Bölge üreticileri, bağlarda satılmayan üzümleri toplayıp kışlık ihtiyaçlarını karşılamak, kalan fazlayı ise talep edenlere sunmak için pekmeze dönüştürdü. Bu yıl hava koşullarının etkisiyle üzüm veriminin düştüğü, dolayısıyla elde edilen pekmez miktarının da önceki yıllara göre düşük kaldığı belirtildi.
ağaçtan oyma tekne ve meşe külü:
İbradı'ya bağlı Ürünlü Mahallesi'nde çiftçilik yapan 77 yaşındaki Fatma Yamansoy, yıllardır sürdürdükleri yöntemin inceliklerini anlattı. Üzümler önce bağdan toplanıyor, sonra atalarından kalan ve 100 yılı aşkın geçmişe sahip ağaçtan oyma şıra çıkarma teknesi içinde çiğnenerek suyuna ulaşılıyor. Çıkarılan şıra kazanlara alınıyor ve geleneksel usulle, meşe külüyle kaynatılarak pekmeze dönüştürülüyor. Yamansoy, üzümlerin tam olarak tatlanmasını beklemenin kalite için belirleyici olduğunu vurguladı; bu yüzden mahallede pekmezi genellikle en son o yapıyor.
Prosedür, alınan şıranın bir gece dinlendirilmesi, sabah erken saatlerde süzülüp pekmez tavalarına aktarılması ve uzun süreli kaynatmayı içeriyor. Kaynatma işlemi yaklaşık 7-8 saat sürüyor; kıvam alındığında pekmez elde ediliyor. Yamansoy bu sürecin hem zahmetli hem de emek yoğun olduğunu ifade etti.
posadan sirkeye, ekonomik boyut ve miras:
Üzüm şırasının çıkarılmasından sonra geriye kalan posa da değerlendiriliyor. Yamansoy, posadan sirke yaparak kışlık turşularında kullandıklarını, hiçbir parçayı ziyan etmediklerini belirtti. Bu uygulama hem gıda kaynaklarının verimli kullanımını sağlıyor hem de köy ekonomisine katkı sunuyor.
Yapılan pekmezin bir kısmı ailelerin kışlık ihtiyacını karşılarken, fazla olan kısmı talebe göre satılıyor. Bölgedeki doğal pekmezlerin kilogram fiyatı 500 ile 600 lira arasında alıcı buluyor. Ancak bu yılki düşük üzüm verimi, üretim miktarını sınırlayarak aile gelirlerini de etkiliyor.
Akseki ve İbradı'nın kırsal mahallelerinde süregelen bu faaliyet, yalnızca gıda üretimi değil, aynı zamanda kuşaktan kuşağa aktarılan bir kültürel miras niteliği taşıyor. Ağaçtan oyma tekneler, meşe külüyle kaynatma ve şıra çıkarma gibi geleneksel uygulamalar, bölge halkının kolektif hafızasında yer alıyor ve gelecek kuşaklara aktarılmaya devam ediyor.
ANTALYA'NIN AKSEKİ VE İBRADI İLÇELERİNİN YÜKSEK KESİMLERİNDE YAKLAŞIK BİR AY ÖNCE BAŞLAYAN GELENEKSEL ÜZÜM PEKMEZİ YAPIMINDA SONA GELİNDİ.
